Ngày 19/09/2026, vào lúc 17 giờ 30 phút chúng tôi xuất phát từ 122E2 Đường 11, Khu phố 26, Phường Tam Bình, Thành phố Hồ Chí Minh, với khoảng cách hơn 20km. Chúng tôi đến chùa Hoằng Pháp tại 188/8 ấp 23, xã Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh khi đó đã 18 giờ 45 phút.
Đối với nhóm chúng tôi, sau một tuần học tập, đi làm thêm, với bao nhiêu thứ mệt mỏi. Để rồi, khi ta quên mất rằng điều mình cần nhất không phải là đi thật xa, mà là “dừng lại một chút để trở về với chính mình”. Rồi ta lại về chùa, đôi khi cũng chẳng cần là gì, chỉ cần ngồi yên đọc một thời kinh, lắng nghe tiếng chuông chùa, ngắm cảnh quan bình lặng thoải mái, cũng đủ làm cho lòng mình lắng xuống, cũng đủ làm cho mọi căng thẳng mệt mỏi qua đi.
Khóa tu đã chào đón chúng tôi bằng một đêm giao lưu ca nhạc Trung thu – Ta ngồi lại bên nhau với chủ đề “Ôn lại lời Phật dạy” trong không khí ấm áp và gần gũi. Đêm giao lưu thu hút khá đông sinh viên đến từ các trường đại học trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh tham gia. Tại đây, các bạn trong Hội Sinh viên chùa Hoằng Pháp cùng các thầy đã tận tình đón tiếp và chuẩn bị bánh Trung thu, nước uống để gửi tặng người tham dự một cách chu đáo. Qua những hoạt động tưởng chừng giản dị này, có thể thấy sự quan tâm của chùa đối với đời sống tinh thần của sinh viên. Đồng thời tạo nên một không gian giao lưu thân thiện, giúp các bạn trẻ có cơ hội gặp gỡ, kết nối và tìm hiểu thêm về những lời dạy của Đức Phật. Không chỉ mang ý nghĩa sinh hoạt văn hóa, hoạt động còn góp phần tạo nên sự gắn kết giữa nhà chùa với cộng đồng sinh viên. Qua đó giúp các giá trị văn hóa tâm linh được tiếp cận và lan tỏa gần hơn đến thế hệ trẻ.
Đêm giao lưu ca nhạc không chỉ tạo nên một không gian sinh hoạt văn hóa tinh thần mà còn giúp các bạn trẻ có cơ hội thể hiện bản thân qua những tiết mục âm nhạc đa dạng. Đồng thời phần nào giải tỏa những áp lực, muộn phiền từ học tập, công việc và những bộn bề của cuộc sống thường nhật. Sau phần trình diễn của các bạn sinh viên, các thầy đã xuất hiện để cùng giao lưu, trò chuyện và chia sẻ những vấn đề mà người trẻ thường gặp phải trong cuộc sống. Những lời giảng giải, chia sẻ về giáo lý và lời Phật dạy giúp các bạn có thêm góc nhìn về cách nhìn nhận con người, cách ứng xử với những điều xảy ra xung quanh và cách đối diện với những khó khăn, khúc mắc trong cuộc sống. Qua đó, đêm giao lưu không chỉ mang tính giải trí mà còn trở thành một không gian để người trẻ lắng lại, suy ngẫm và tìm kiếm những giá trị tinh thần tích cực.
Khi một ngày mới bắt đầu, lúc 5 giờ 15 tất cả khóa sinh được thiền hành trước chánh điện đến 5 giờ 40. Với chúng tôi, đây là lần đầu cả nhóm được ngồi lại với không gian an yên để suy ngẫm về hiện tại, tâm hồn được chữa lành sau những bộn bề với học tập, làm thêm. Cảm nhận sâu sắc về môi trường tâm linh sẽ có một trường năng lượng đặc biệt, và đôi khi chỉ cần đặt chân vào nơi đó, lòng mình cũng đủ để lắng xuống, tạm vơi đi những muộn phiền. Chúng ta đến một nơi có trường năng lượng tốt cùng với sự thoải mái thì chúng ta hãy cố gắng mở lòng mình ra để tận hưởng không gian đó, không khí đó để tiếp thu được nguồn năng lượng của đất trời.
Điểm nhấn để lại nhiều suy ngẫm trong chuyến đi là buổi pháp thoại với chủ đề 20/09/2026 do Đại đức Thích Khải Thành chia sẻ.
Trước khi thỉnh giảng sư vào đạo tràng, tất cả khóa sinh và Phật tử giữ trang nghiêm tại giảng đường. Khi sư thầy đọc văn tác bạch, Đại đức Thích Khải Thành chậm rãi bước vào đạo tràng, ngay từ lần đầu nhìn thấy Thầy, chúng tôi bỗng có một cảm giác rất khó diễn tả. Không biết đó có phải là sự bình an, sự tĩnh tại hay chỉ đơn giản là một nguồn năng lượng rất khác, nhưng ở nơi Thầy, chúng tôi cảm nhận được một vẻ sáng ngời và an nhiên khiến tôi bất giác lắng lại. Và có lẽ chính sự bình yên ấy đã khiến nhóm chúng tôi tự hỏi: phải sống và tu tập như thế nào để một ngày nào đó, giữa những ồn ào của cuộc đời, con người vẫn có thể giữ được ánh sáng và sự an nhiên trong tâm mình?
Bắt đầu buổi thuyết giảng, chúng tôi đã ấn tượng với điều Thầy kể lại ước mơ của mình, khi chưa xuất gia Thầy rất muốn tham gia khóa tu tại chùa Hoằng Pháp nhưng lần nào cũng không đăng ký được, từ lúc đó Thầy quyết tâm không tham gia khóa tu được thì mình phải thành giảng ở chùa Hoằng Pháp, sau khi xuất gia được 12 năm Thầy vẫn chưa được chùa mời về giảng, Thầy quyết tâm đi học Thạc sĩ Tôn giáo học và kết quả là Thầy đã đến chùa Hoằng Pháp giảng được 3 năm. Dẫn chứng về cuộc đời thầy cho thấy trong khoảng thời gian nào đó, chúng ta không thực hiện được ước mơ của mình trong thời điểm đó thì cũng đừng buồn, đừng mất niềm tin vào cuộc sống, mà chúng ta hãy nâng cấp ước mơ của mình lên. Và để năng cấp ước mơ của mình lên chúng ta cần nâng cấp bản thân mình, ở thời điểm đó ước mơ của mình đơn giản mà mình không đạt được tất là giá trị, nhân duyên của mình chưa đủ, bây giờ mình muốn đạt được ước cao hơn ước mơ thì mình phải tự nâng cấp bản thân mình lên trước và để nâng cấp được điều đầu tiên phải làm là “dù dòng đời có xuôi ngược nhưng mình vẫn giữ được tâm hồn thiện lành của mình”
Trong buổi thuyết giảng, có một câu nói của Thầy khiến chúng tôi suy ngẫm rất nhiều: khi chúng ta sống mà không còn là chính mình, khi cuộc sống bị chi phối bởi ánh mắt và sự kỳ vọng của người khác, cũng là lúc chúng ta đang dần đánh mất chính mình. Từ lời chia sẻ ấy, nhóm chúng tôi có cơ hội nhìn lại bản thân và hiểu sâu hơn về những điều Phật pháp muốn nhắn gửi: “Đạo Phật không dạy chúng ta quay lưng với cuộc đời, nhưng cũng không dạy chúng ta đắm chìm vào trong cuộc đời này”.
Theo lời Thầy chia sẻ, có ba điều dễ khiến người trẻ đánh mất “TÂM” của mình.
Thứ nhất, đánh mất mình trong ánh mắt của người khác. Trong cuộc sống, người trẻ đôi khi quá quan tâm đến lời khen, tiếng chê, sự yêu thích hay công nhận của người khác mà quên mất cảm xúc và giá trị của chính mình. Chúng ta dễ chạy theo những tiêu chuẩn do xã hội đặt ra, cố gắng trở thành phiên bản mà người khác mong muốn. Qua đó, chúng tôi nhận ra rằng thay vì mãi chạy theo ánh nhìn của người khác, mỗi người cần tập trung vào việc nâng cấp và hoàn thiện chính mình, bởi giá trị của bản thân không nên được quyết định hoàn toàn bởi lời khen hay tiếng chê bên ngoài.
Thứ hai, đánh mất mình trong tình cảm. Thầy đưa ra một dẫn chứng khiến chúng tôi khá bất ngờ từ bài hát Hát với dòng sông do ca sĩ Mỹ Tâm trình bày, với câu hát: “Tình yêu đến em không mong đợi gì, tình yêu đi em không hề nuối tiếc” Từ câu chuyện về tình yêu, Thầy nhắn nhủ một điều rất đáng suy ngẫm: “Trước khi theo đuổi ai, hãy theo đuổi ước mơ của mình trước” Khi bản thân không ngừng phát triển, nâng cao giá trị và hoàn thiện chính mình, chúng ta sẽ hiểu rằng tình cảm cũng cần được xây dựng trên sự trưởng thành và giá trị của mỗi người. Khi ấy, câu nói “mây tầng nào gặp gió tầng đó” cũng trở nên dễ hiểu hơn: hãy trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình trước khi mong chờ một người khác bước vào cuộc đời.
Thứ ba, đánh mất mình trong thành công và thất bại. Chúng ta thường tự đặt ra những mục tiêu, kế hoạch và lịch trình cho cuộc đời mình. Vì thế, khi chưa đạt được điều mong muốn, đặc biệt khi nhìn thấy người khác thành công trước, chúng ta rất dễ buồn bã, hoài nghi và cho rằng mình đang thất bại. Tuy nhiên, điều Thầy nhấn mạnh khiến chúng tôi nhận ra rằng chậm không đồng nghĩa với thất bại, mà có thể chỉ là chưa đúng thời điểm. Mỗi người có một hành trình và một thời điểm riêng, điều quan trọng không phải là mình đến trước hay sau người khác, mà là vẫn kiên trì với con đường mình đã lựa chọn. Khi thành công rồi
Từ ba điều ấy, chúng tôi hiểu rằng giữ “TÂM” không có nghĩa là tách mình khỏi cuộc sống, cũng không phải là để mặc cuộc đời cuốn đi. Giữ “TÂM” là khả năng nhận diện những gì đang diễn ra bên trong chính mình, hiểu được cảm xúc, suy nghĩ và những biến động của bản thân, nhưng không để chúng hoàn toàn điều khiển lời nói, hành vi và việc làm của mình. Có lẽ, đó cũng là một trong những bài học sâu sắc nhất mà chúng tôi mang theo sau buổi thuyết giảng giữa một cuộc đời nhiều ánh nhìn, nhiều kỳ vọng và nhiều biến động, điều quan trọng là vẫn nhận ra mình là ai và không đánh mất chính mình.
Khi pháp thoại kết thúc, đạo tràng đã trang nghiêm và nghi thức tạ pháp, tri ân Đại đức giảng sư đã hoan hỷ trao truyền trí tuệ. Khi Đại đức giảng sư rời giảng đường với những bước chậm rãi, chúng tôi lại một lần nữa cảm nhận được, không phải một câu nói cụ thể, mà là một cảm giác. Một cảm giác khiến chúng tôi muốn sống chậm lại, nhìn vào bên trong mình nhiều hơn và tự hỏi: giữa dòng đời đang không ngừng chuyển động, liệu tôi có thể giữ được một tâm hồn bình an và thiện lành như thế hay không?
Đã đến giờ trưa, chùa Hoằng Pháp chuẩn bị những phần cơm chay dành cho tất cả khóa sinh và Phật tử. Nếu chỉ đơn thuần là phát cơm rồi để mọi người tự tìm chỗ ngồi thì có lẽ đó sẽ chỉ là một bữa ăn bình thường. Thế nhưng, cách tổ chức dùng cơm tại chùa lại để lại trong chúng tôi một ấn tượng rất đặc biệt. Mọi người xếp hàng ngay ngắn và lần lượt ngồi thành hai hàng đối diện nhau. Trong suốt thời gian dùng cơm, mỗi người đều giữ sự yên lặng, không sử dụng điện thoại, không trò chuyện mà tập trung vào bữa ăn của mình. Đặc biệt, sau khi ăn xong, mọi người không vội rời đi mà cùng chờ cho đến khi tất cả đều dùng cơm xong mới đứng dậy. Nhìn những hàng người lặng lẽ dùng cơm, chúng tôi nhận ra phía sau một bữa cơm tưởng chừng giản dị lại là một bài học rất sâu sắc về sự quan tâm và tinh thần cộng đồng. Phật pháp dường như không bỏ lại bất kỳ ai phía sau. Dù một người có chậm hơn những người khác, dù họ có thể chưa theo kịp mọi người, tập thể vẫn kiên nhẫn chờ đợi, sẵn sàng đưa tay ra đón và cùng nhau bước tiếp. Chính khoảnh khắc ấy khiến chúng tôi cảm nhận được rằng tinh thần tu học không chỉ nằm trong những lời pháp thoại hay thời kinh, mà còn hiện diện trong cách con người đối xử, chờ đợi và nâng đỡ lẫn nhau từ những điều nhỏ bé nhất.
Sau khoảng thời gian nghỉ trưa, nhóm chúng tôi di chuyển đến Pháp Đường 1 để tham gia thời khóa tụng đọc Kinh Pháp Cú. Trong không gian thanh tịnh, yên bình của Pháp đường, các thầy cùng toàn thể mọi người cùng nhau đọc những lời kinh và lời dạy của Đức Phật. Không khí trang nghiêm nhưng nhẹ nhàng giúp chúng tôi tạm gác lại những suy nghĩ và áp lực thường ngày, tập trung lắng nghe và chiêm nghiệm những lời Phật dạy. Qua quá trình cùng các thầy tụng đọc, chúng tôi cảm nhận được sự thư thái, bình yên trong tâm hồn, đồng thời có thêm khoảng thời gian để nhìn lại bản thân và suy ngẫm về cách sống, cách ứng xử với mọi người xung quanh. Đây cũng là một trải nghiệm giúp chúng tôi cảm nhận rõ hơn giá trị tinh thần của không gian văn hóa tâm linh tại chùa Hoằng Pháp.
Cuối cùng, khóa tu sinh viên “Hướng về Phật pháp” cũng khép lại. Trước khi chia tay, chùa Hoằng Pháp đã gửi tặng chúng tôi những quyển sách do Hòa thượng Thích Chân Tính viết. Điều đặc biệt là những quyển sách này không được bán tại các nhà sách mà chỉ được trao tặng cho khóa sinh khi kết thúc khóa tu. Chúng tôi cũng biết thêm rằng chùa có quầy sách, kinh sách và những quyển chép kinh được tặng miễn phí, bên cạnh là thùng tùy tâm để mọi người tự nguyện đóng góp. Những khoản đóng góp ấy góp phần duy trì, sửa sang và bảo trì các công trình của chùa. Với chúng tôi, món quà mang về không chỉ là một quyển sách, mà còn là những giá trị và bài học vẫn tiếp tục đồng hành sau khi khóa tu kết thúc.
Tuổi trẻ chỉ đến một lần. Vì thế, hãy sống thật trọn vẹn với những năm tháng ấy, hãy học tập, trải nghiệm, cống hiến và quan trọng hơn, đừng để mình đánh mất sự tử tế trên hành trình trưởng thành. Bởi sau tất cả, điều đáng quý nhất mà một chuyến đi mang lại có lẽ không phải là chúng ta đã đi được bao xa, mà là sau chuyến đi ấy, chúng ta hiểu mình hơn và biết mình muốn trở thành người như thế nào. Theo Đại đức Thích Khải Thành: “Dù dòng đời có xuôi ngược, ta vẫn giữ được tâm hồn thiện lành của mình.”
Ý nghĩa sự tồn của cây nến liệu mọi người có biết không? Một cây nến chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó tự cháy để đem ánh sáng đến cho cuộc đời. Từ đó, chúng tôi liên tưởng đến tuổi trẻ của mình. Tuổi trẻ cũng vậy, nếu chỉ trôi qua một cách vô định thì sẽ rất dễ trở thành những ngày tháng bình thường. Nhưng nếu biết sống hết mình, biết tạo ra giá trị và đóng góp cho cuộc đời, những năm tháng ấy sẽ trở nên ý nghĩa hơn.
Nhóm nghiên cứu chúng tôi xin chân thành cảm ơn chùa Hoằng Pháp, quý Thầy và Hội Sinh viên chùa Hoằng Pháp đã tạo nên một không gian để những người trẻ có cơ hội dừng lại – lắng nghe – soi chiếu và trở về với chính mình. Chúng tôi đặc biệt xin chân thành cảm ơn TS. Phạm Văn Luân, giảng viên học phần Lý luận Văn hóa, người đã tận tình hướng dẫn và góp ý, giúp chúng tôi hoàn thiện bài viết cũng như có thêm những kinh nghiệm quý báu trong quá trình học tập. Trân trọng cảm ơn Thầy!
Quách Dinh Lộc, Nguyễn Thị Hà My
Thành viên dự án: Trần Thị Bảo Thy, Hồ Thị Cẩm Vân, Mai Thị Huyền
Lớp 20.2.1
Trường Đại học Văn hóa TP.HCM
Khoa Quản lý Văn hóa, Nghệ thuật.
