Công trình Dinh thự Tổng lãnh sự quán Nhật Bản ở Tp.HCM được thiết kết bởi Kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát theo phong cách Kiến trúc Art Deco. Công trình được Chính phủ Nhật Bản mua lại từ năm 1942 đã trải qua thời gian lịch sử hơn 84 năm.
Phong trào nghệ thuật Art Deco đến từ Pháp có trên nhiều lĩnh vực như Kiến trúc, Hội hoạ, Điêu khắc v.v. Chủ đạo trong phong cách này là sử dụng các hình khối đơn giản kết hợp và bố cục lại với nhau mang dáng vẻ đơn giản, hiện đại. KTS Huỳnh Tấn Phát thiết kế công trình Dinh thự Tổng lãnh sự quán Nhật Bản ở Tp.HCM in dấu ấn phong cách Art Deco một cách kéo léo, tinh tế thể hiện một vẻ đẹp hiện đại và không phai mờ theo thời gian.
Trong bài biết này có tính chất nghiên cứu một công trình lịch sử được nhận xét theo cảm nhận riêng. Với tư liệu hình ảnh và văn bản tìm hiểu được. Công trình thiết kế phương vị ngang có tầng 1 dùng để tiếp khách và tổ chức sự kiện quan trọng và tầng 2 dùng làm nơi ở của Ngài Tổng lãnh sự Nhật Bản tại Tp. Hồ Chí Minh và gia đình. Đôi nét miêu tả nghiên cứu về công trình:
Mặt bằng tổng thể (Google Maps):
– Nhìn từ tổng thể trên cao ta thấy bố cục công trình phía trước là mảng cỏ xanh phía sau là công trình Dinh thự và một tiểu cảnh thể hiện Vườn Nhật từ cổng vào. Cổng vào từ phía bên phải đường Nguyễn Đình Chiểu.
– Được biết thì mảng cỏ xanh trước đây là khu Vườn Nhật xinh đẹp nhưng sau này được thiết kế lại mảng cỏ có thể là mở rộng không gian phía trước thông thoáng hơn giảm tiếng ồn, dùng để tổ chức sự kiện ở ngoài trời.
Mặt đứng chính công trình:
-Mặt đứng công trình theo phương ngang với phần mái ngói lớn dốc nhẹ, các tuyến điểm nhấn chủ yếu ở phương dọc thẳng đứng không có đường cong. Theo phong cách Art Deco thì việc bố cục các khối sắp xếp chúng lại với nhau vừa mang tính đa dạng không gian vừa tạo cho nét đẹp hình khối công trình cảm giác chắc chắn và vừa tạo đủ điểm nhấn góc cạnh đặc trưng cho công trình. Các đường nét tuyến ngang dài kết hợp với đường dọc như cửa đi, cửa sổ, hoa tiết, các ô caro v.v tạo cảm giác hài hoà về thị giác.
Điểm nhấn quan trọng thứ nhất là Cửa chính, được thiết kế lùi về sau tạo khoảng đệm phía trước với các bậc cấp để người đi bước lên cùng với khoảng thông thuỷ ở trên cao hơn toạ nên cảm giác trang trọng, chào đón.
Các chi tiết nhỏ phụ trợ như các ô Hoa văn vuông được sắp xếp nhịp điệu với nhau, bức Phù điêu và Biểu tượng Hoa Cúc Vàng tạo nên sự trang trọng khi bức vào toà nhà.
Điểm nhấn thứ hai là phần mái ở khối tầng 1 vươn ra vừa tạo không gian ban công tầng 2 vừa tạo ra không gian hiên phía trước có thể là theo thiết kế của nhà Việt đều có phần hiên nhà. Tiếp theo ở phần chia nhịp điệu khối công trình và bố cục cửa đi cửa sổ tạo khoảng không gian có tính nhấp nhô, đưa ra và lại lùi vào tạo cho công trình có những đường nét kiến trúc độc đáo. Theo phong cách Art Deco thì việc sử dụng cách song sắt kim loại như ở cửa sổ, cửa đi, vật liệu kính mang tính hiện đại hơn so với thời xưa, đấy cũng là một phần quan trọng tạo nên phong cách thiết kế này được áp dụng vào công trình Dinh thự. Các hoa văn và toạ hình trên vật liệu kim loại được thể hiện theo từng văn hoá vùng miền khác nhau mang một ý nghĩa riêng.
Công trình Dinh thự Tổng lãnh sự quán Nhật Bản ở Tp.HCM có nhiều ý nghĩa và dấu ấn lịch sử là chủ đề của các đề tài nghiên cứu cũng như học hỏi không chỉ về lĩnh vực Kiến trúc mà còn về lĩnh vực Văn hoá, Nghệ Thuật, giao lưu và hợp tác quốc tế.
(STT Bến Tre)
Tham khảo:
