Chiều 10/8/2026, tại Trường Đại học Văn hóa Thành phố Hồ Chí Minh, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với UBND Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo lấy ý kiến góp ý Dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa khu vực miền Nam tại Trường Đại học Văn hóa TP. HCM. Hội thảo quy tụ đông đảo đại diện cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà khoa học, nghệ sĩ, nghệ nhân, cơ sở đào tạo và cộng đồng doanh nghiệp, cùng trao đổi về những cơ chế, chính sách nhằm tạo động lực mới cho công nghiệp văn hóa Việt Nam.
| 
|
Hình 1: Ông Nguyễn Huy Dũng, Thứ trưởng Bộ VHTTDL phát biểu khai mạc hội thảo
Nguồn: Trần Thanh Toàn, ngày 10/8/2026
TỪ BẢN SẮC VĂN HÓA ĐẾN TÀI SẢN TRÍ TUỆ VÀ GIÁ TRỊ KINH TẾ
Phát biểu khai mạc hội thảo, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Huy Dũng cho biết việc xây dựng Luật Phát triển công nghiệp văn hóa là một nhiệm vụ quan trọng, hướng tới tạo lập cơ chế, chính sách đủ mạnh và khả thi để ngành công nghiệp văn hóa đóng góp ngày càng thiết thực vào quá trình phát triển nhanh, bền vững của đất nước.
Theo Thứ trưởng, Thành phố Hồ Chí Minh và khu vực phía Nam được lựa chọn là địa điểm tổ chức hội thảo tham vấn đầu tiên trong chuỗi hoạt động lấy ý kiến phục vụ quá trình xây dựng dự án Luật. Sau hội thảo tại phía Nam, Bộ sẽ tiếp tục tổ chức tham vấn tại khu vực phía Bắc, miền Trung, đồng thời tham vấn chuyên gia độc lập và kinh nghiệm quốc tế.
Dự thảo Luật được định hướng xây dựng trên cơ sở chuỗi giá trị của công nghiệp văn hóa, với tinh thần chuyển hóa bản sắc văn hóa thành tài sản trí tuệ, tài sản trí tuệ thành dòng tiền và từ đó tạo ra giá trị kinh tế. Sáu nhóm chính sách lớn được đặt ra gồm phát triển hệ sinh thái công nghiệp văn hóa; tài sản trí tuệ; nhân lực và nhân tài; hạ tầng; thị trường; tài chính và ưu đãi đầu tư. Trong đó, hệ sinh thái công nghiệp văn hóa được xác định là không gian kết nối giữa chủ thể sáng tạo, doanh nghiệp, thị trường, tài sản trí tuệ và các công đoạn trong chuỗi giá trị. Dự thảo cũng đề cập cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với sản phẩm, mô hình kinh doanh và giải pháp công nghệ mới; đồng thời chú trọng các khâu sáng lập, đăng ký, định danh, định giá và giao dịch tài sản trí tuệ.
Hình 2: Chủ tọa hội thảo
Nguồn: Trần Thanh Toàn, ngày 10/8/2026
“VĂN HÓA TRƯỚC, KINH TẾ SAU” – BẢN SẮC PHẢI LÀ NỀN MÓNG
Một trong những thông điệp nổi bật được nêu tại hội thảo là yêu cầu giữ vững bản sắc trong quá trình phát triển công nghiệp văn hóa.
Bà Huỳnh Ngọc Vân – Giám đốc Bảo tàng Áo Dài, nguyên Giám đốc Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh – nhấn mạnh nguyên tắc kế thừa trước khi sáng tạo, đồng thời khẳng định con người là yếu tố quyết định đối với sự phát triển của công nghiệp văn hóa. Bà cũng đề nghị tháo gỡ những điểm nghẽn về nguồn vốn để các thiết chế văn hóa, trong đó có các bảo tàng ngoài công lập, có điều kiện phát triển.
Từ thực tiễn hoạt động bảo tàng, bà Huỳnh Ngọc Vân phát biểu: văn hóa phải đi trước, kinh tế theo sau. Các hoạt động khai thác bảo tàng, triển lãm, biểu diễn di sản hay dịch vụ văn hóa có thể tạo nguồn thu, nhưng giá trị kinh tế chỉ bền vững khi được xây dựng trên nền tảng văn hóa và bản sắc.
Quan điểm này cũng nhận được sự đồng tình từ phía cơ quan soạn thảo. Đại diện Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết lợi thế cạnh tranh quan trọng của Việt Nam chính là bản sắc văn hóa; vì vậy, phát triển công nghiệp văn hóa không thể tách rời việc kế thừa và phát huy những giá trị đã được hình thành qua lịch sử.
Hình 3: Hình ảnh trong video ngắn giới thiệu, đề xuất
về Dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa
Nguồn: Trần Thanh Toàn, ngày 10/8/2026
CON NGƯỜI VÀ NHÂN TÀI LÀ “CHÌA KHÓA” CỦA CÔNG NGHIỆP VĂN HÓA
Bên cạnh bản sắc, vấn đề nhân lực được nhiều đại biểu đặc biệt quan tâm.
Dự thảo Luật định hướng xây dựng khung năng lực nhân lực công nghiệp văn hóa gắn với Khung trình độ quốc gia Việt Nam và các chuẩn quốc tế; phát triển đào tạo theo hướng gắn với công việc, tác phẩm, sản phẩm và dự án thực tế. Đồng thời, dự thảo đặt vấn đề tháo gỡ rào cản để nghệ sĩ, nghệ nhân có kinh nghiệm thực tiễn có thể tham gia đào tạo, qua đó phát huy giá trị của tài năng bên cạnh hệ thống bằng cấp chính quy.
Đáng chú ý, ông Võ Anh Tài – Tổng Giám đốc Tổng công ty Du lịch Sài Gòn (Saigontourist Group) – đề xuất tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp và trường đại học trong đào tạo nguồn nhân lực. Theo ông, doanh nghiệp cần tham gia xây dựng chương trình đào tạo, tiếp nhận sinh viên thực tập, tổ chức trải nghiệm thực tế và đồng hành trong nghiên cứu – đào tạo kỹ năng.
Một số ý kiến khác cũng đề xuất có cơ chế ưu đãi thuế đối với doanh nghiệp đầu tư cho giáo dục và đào tạo nhân lực công nghiệp văn hóa, tương tự chính sách trong lĩnh vực khoa học – công nghệ. Từ góc nhìn đô thị, một đại biểu ý kiến: đào tạo nhân lực công nghiệp văn hóa cần gắn với phim trường, nhà hát, bảo tàng, doanh nghiệp và không gian sáng tạo, thay vì chỉ giới hạn trong giảng đường.
ĐẦU TƯ CHO HẠ TẦNG VĂN HÓA, MỞ RỘNG KHÔNG GIAN SÁNG TẠO
Hạ tầng được xác định là một trong những nền tảng quan trọng để công nghiệp văn hóa phát triển bền vững.
Dự thảo Luật đề cập hai nhóm hạ tầng gồm hạ tầng vật chất (công trình, tổ hợp sáng tạo, khu công nghiệp sáng tạo, không gian sáng tạo) và hạ tầng văn hóa số (dữ liệu, cơ sở dữ liệu, hệ thống số phục vụ lưu trữ, kết nối và khai thác văn hóa).
Một đề xuất đáng chú ý là của các đại biểu đến từ lĩnh vực quy hoạch và doanh nghiệp sáng tạo, trong đó nhấn mạnh việc chuyển đổi nhà máy, kho bãi, công trình công cũ thành không gian sáng tạo. Theo các ý kiến này, việc chuyển đổi cần đi kèm bảo tồn dấu tích kiến trúc, ký ức đô thị và đảm bảo chi phí phù hợp để nghệ sĩ, tổ chức văn hóa và doanh nghiệp nhỏ có thể tham gia.
Hình 4: Ông Võ Anh Tài phát biểu đóng góp ý kiến tại hội thảo
Nguồn: Trần Thanh Toàn, ngày 10/8/2026
DU LỊCH VĂN HÓA CẦN TRỞ THÀNH “ĐẦU RA” CỦA CÔNG NGHIỆP VĂN HÓA
Ông Võ Anh Tài – Tổng Giám đốc Tổng công ty Du lịch Sài Gòn (Saigontourist Group) phát biểu: du lịch văn hóa không chỉ là một lĩnh vực thành phần mà cần được xem là ngành tích hợp, có khả năng dẫn dắt thị trường công nghiệp văn hóa.
Theo ông, các sản phẩm như di sản, ẩm thực, nghệ thuật biểu diễn, điện ảnh, thiết kế, lễ hội có thể được kết nối thành chuỗi trải nghiệm hoàn chỉnh. Ông đề xuất cơ chế khuyến khích doanh nghiệp xây dựng tour văn hóa, sản phẩm đêm, bảo tàng sống, sản phẩm số và quà lưu niệm gắn với di sản; đồng thời cần cơ chế đặt hàng doanh nghiệp có năng lực để đưa sản phẩm văn hóa ra thị trường. Ông cũng nhấn mạnh, hiệu quả du lịch văn hóa không chỉ đo bằng lượng khách mà còn phải tính đến mức chi tiêu, thời gian lưu trú, giá trị xuất khẩu tại chỗ và mức độ nhận diện thương hiệu quốc gia.
THÁO GỠ BÀI TOÁN VỐN, TẠO CƠ CHẾ CHIA SẺ RỦI RO
Nguồn lực tài chính là một trong những vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm.
Dự thảo Luật định hướng huy động đa dạng nguồn lực từ ngân sách nhà nước, quỹ đầu tư, doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân trong và ngoài nước. Một số ý kiến đề xuất phát triển Quỹ phát triển công nghiệp văn hóa, trong đó Nhà nước đóng vai trò dẫn dắt, đồng thời huy động thêm nguồn lực xã hội hóa. Các doanh nghiệp cũng kiến nghị cần có cơ chế rõ ràng về chia sẻ rủi ro trong hợp tác công – tư để khuyến khích đầu tư vào lĩnh vực văn hóa vốn có độ rủi ro thị trường cao.
THẺ VĂN HÓA QUỐC GIA: TỪ HỖ TRỢ TIÊU DÙNG ĐẾN KHUYẾN KHÍCH SÁNG TẠO
Một sáng kiến đáng chú ý là Thẻ Văn hóa Quốc gia.
Theo đề xuất, thẻ không chỉ hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ văn hóa mà còn có thể tích hợp cơ chế điểm thưởng cho các hoạt động sáng tạo, lan tỏa văn hóa trên môi trường số.
Người dân có thể được ghi nhận điểm khi tạo nội dung quảng bá du lịch, ẩm thực, di sản Việt Nam; từ đó sử dụng điểm để tiếp tục tham gia các hoạt động văn hóa.
Hình 5: Khung cảnh toàn hội trường diễn ra hội thảo
Nguồn: Trần Thanh Toàn, ngày 10/8/2026
HƯỚNG ĐẾN MỘT HỆ SINH THÁI CÔNG NGHIỆP VĂN HÓA MANG BẢN SẮC VIỆT NAM
Các ý kiến tại hội thảo thống nhất: công nghiệp văn hóa cần được xây dựng như một hệ sinh thái hoàn chỉnh, trong đó:
- Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thể chế
- Doanh nghiệp tổ chức sản xuất và thị trường
- Nghệ sĩ, nghệ nhân là trung tâm sáng tạo
- Trường đại học cung cấp nguồn nhân lực
- Công chúng vừa là người tiêu dùng vừa là chủ thể sáng tạo
Một số đại biểu cũng đề xuất mở rộng phạm vi luật để thích ứng với các mô hình sáng tạo mới trong tương lai.
Đồng thời, hiệu quả công nghiệp văn hóa cần được đánh giá trên cả ba trụ cột: kinh tế – văn hóa – xã hội, thay vì chỉ dựa vào GDP hay doanh thu.
Hội thảo tại Thành phố Hồ Chí Minh vì vậy không chỉ là hoạt động góp ý chính sách, mà còn mở ra cách tiếp cận mới: đưa văn hóa vào thị trường nhưng không đánh mất bản sắc; biến sáng tạo thành giá trị kinh tế nhưng vẫn phục vụ con người và cộng đồng.
Tác giả: Sinh viênTrần Thanh Toàn
Trường Đại học Văn hóa TP. HCM
