Tổ đình Hưng Minh Tự nơi cho đi những tấm lòng vàng

Xuất phát từ tấm lòng thiện nguyện, sẵn sàng cho đi, thế nhưng chùa Hưng Minh vẫn chú trọng đến lòng tin cũng như mang đến kết quả tốt nhất cho người dân. Ngoài những lương y có trình độ chuyên môn cao, tại chùa Hưng Minh còn có phòng chuẩn trị Nam y hảo thí, phòng chuyên dùng kê thuốc, phòng châm cứu chuyên điều trị cho các bệnh về tê bại, đau nhức, mất ngủ, thần kinh,… Từ đó thấy được sự chú trọng đến sức khoẻ của người dân mỗi khi đến đây thăm khám và điều trị.

Trải qua ngần ấy năm, để chùa Hưng Minh duy trì và phát tâm trong một khoảng thời gian dài như thế trước hết là do sự quan tâm, hỗ trợ của toàn giáo hội. Hằng năm, có từ 5-6 triệu đồng bào đến thăm khám, nhận thuốc hoàn toàn miễn phí trong toàn giáo hội. Theo ông Lê Đức Thắng, tổng thư ký ban trị sự trung ương Giáo hội Tịnh độ cư sĩ phật hội Việt Nam chia sẻ có đôi khi nguồn thuốc cũng thiếu hụt và khan hiếm, nhưng nhờ sự quản lý chặt chẽ, phân bổ vô cùng hiệu quả của toàn giáo hội nên chùa luôn duy trì được nguồn thuốc cũng như đảm bảo số lượng và chất lượng đến với đồng bào. Ông Lê Đức Thắng còn nhấn mạnh “Chính những người bệnh hôm nay sẽ là những người hỗ trợ cho mình ngày mai”. Những bệnh nhân sau khi đến đây thăm khám, phần lớn đều quay lại hỗ trợ, đóng góp một phần sức của mình để cùng chùa trao đi sự yêu thương, gửi gắm tấm lòng thiện nguyện, phát tâm đến với mọi người mà không vì mục đích nào khác. Ngoài ra chùa còn tiếp đón rất nhiều người dân từ khắp nơi đổ bộ về chùa để mong có thể đóng góp vào công tác vô cùng ý nghĩa mà chùa đã thực hiện trong suốt hàng chục năm qua, những điều đấy được xem là nền móng vững chắc, nguồn nhân lực dồi dào cho chùa hoạt động bền bỉ được đến ngày nay.

Người dân cùng nhau giúp sức để sơ chế thuốc với phương châm: “Cho đi yêu thương, hạnh phúc sẽ tự tìm đến. Lạc quan vui vẻ, bệnh tật rồi sẽ qua”

Khi đến với Tổ đình Hưng Minh Tự chúng ta có thể bắt gặp hình ảnh nhiều người dân cùng nhau chung tay làm các công việc đơn giản để sơ chế thuốc như: thái rễ cây, loại bỏ sâu bọ, loại bỏ những cây không đạt chuẩn, phân loại, làm sạch,…. Công việc tưởng chừng đơn giản thế nhưng họ vẫn hết sức tận tâm, làm hết khả năng của mình. Qua đó, mặc dù chỉ là người dân đơn thuần, nhưng sau khi tiếp xúc, làm việc tại chùa, cũng đã phần nào giúp mọi người biết thêm về các loại dược liệu, cũng như những công dụng to lớn mà thuốc Nam mang lại, đồng thời còn có thể áp dụng vào thực tiễn đời sống mỗi khi cần đến.

Với một tinh thần cao cả, người dân ở các nơi sau khi đến chùa nhận thuốc, chữa bệnh thì họ lại phát tâm thiện nguyện bằng cách trồng những loại thảo dược tại vườn nhà để cùng chùa trao đi số thảo dược này đến với những người đang cần sự giúp đỡ. Từ đó thấy được tinh thần tương thân tương ái, hỗ trợ lẫn nhau ở khắp nơi trong cộng đồng. Chú Phạm Văn Thuận đến từ Gò Đen, Bến Lức, tỉnh Long An chia sẻ: “Trước đây chú bị thoái hóa cột sống, sau khi đến chùa hốt thuốc uống và thấy hiệu quả, nên chú đã dành mảnh vườn của mình thay vì kinh doanh buôn bán thì lại trồng các loại thuốc thông dụng để đem lên cho chùa, cách vài hôm khi có thuốc chú lại chở lên, số thảo dược đều do nhà trồng nên chú thường xuyên lui tới để phát tâm thiện nguyện chứ không phải đi tìm hay gặp khó khăn gì. Chú thường mang đến các loại như lá lốt, đậu rồng, hoa trinh nữ, đôi khi còn có cây mắc cỡ mọc dại quanh vườn, vì đó là những loại thuốc mà trước đây chú từng sử dụng khi trị bệnh xương khớp nên chú đã biết và đem tới”. Đồng thời, chùa còn ghi nhận thêm những người đang điều trị nhưng song với đó vẫn đóng góp dược liệu, công sức của mình vào chùa. Theo lời chia sẻ từ các cô, chú tại đây, xung quanh chúng ta có rất nhiều loại thuốc có thể dùng để chữa bệnh rất hiệu quả như: cây tầm bóp (cây lù đù) sau khi được loại bỏ hết phần rễ dính đất, phần trái và các lá bị hư, chỉ chừa lại phần thân và các lá xanh tốt, sau đó cắt nhỏ tầm 3 phân, đem phơi chờ đến khâu bào chế có thể trị các loại bệnh sưng đau yết hầu, cảm sốt, ho khan, ho có đờm, nấc, nôn, nhiệt, đái tháo đường, nhọt vú và nhiều bệnh khác. Hay cây đinh lăng, cây sầu đâu, cây mật gấu là 1 trong những bài thuốc rất hay để trị chứng bệnh liên quan đến thận.

Ngoài cung cấp thuốc cho chùa, người dân còn cung cấp cả đồ ăn, nước uống. Cô Ý Nhung, bán chè tại chợ ở khu vực gần đó, đã đem rất nhiều hộp chè chuối đến phân phát yêu thương cho mọi người, cô nói: “Cô chịu ơn chùa rất nhiều, mỗi tháng cô đều nhận thuốc ở đây cho cô và cả cho chồng cô, cô cảm nhận được sự ấm áp đến từ chùa vì thế mà cô lấy lời làm công quả, mình ăn thì hết ta ăn thì còn, nên cô thường xuyên đem đến những ly chè mà mình tự tay nấu để vừa trả ơn, vừa bồi thêm công đức”. Trước mắt là vậy, thế nhưng đằng sau chùa Hưng Minh còn có những đóng góp đến từ các doanh nghiệp nhưng chiếm phần nhỏ, đa phần là các tiểu thương buôn bán tại các chợ lớn nhỏ trong địa bàn TP.HCM, đều là người từng được chùa giúp đỡ, chịu ơn và đã phát tâm giúp đỡ lại cho chùa. Họ chỉ đứng đằng sau, ít lui tới chùa thế nhưng khi chùa cần kêu gọi việc gì thì lại sẵn sàng đóng góp, giúp đỡ hết mình.

Đến đây, không chỉ có những người mang ơn chùa, mà rộng hơn có người đơn giản đến chỉ vì muốn trao gửi đi tấm lòng thiện nguyện. Điển hình là chị Phương, một người phụ nữ nhỏ nhắn nhưng tấm lòng luôn rộng mở: “Vào những khi rảnh rỗi chị thường đến để phụ giúp chùa thu thập và sơ chế nguyên liệu. Chị thường đi tìm, thu nhặt, cũng như đến xin hoa ở các chùa có lượng Phật tử cúng dường đông, đa phần tại các chùa ở TP.HCM. Việc tìm hoa không gì khó khăn vì hầu hết các chùa đều vui vẻ và sẵn sàng cho những bông hoa sau khi đã được dâng lên Phật. Thay vì bỏ phí thì lại có thể tận dụng vào công việc ý nghĩa khác. Nhưng về khâu lựa chọn và sơ chế thì phải kĩ lưỡng và cẩn thận, cũng gặp không ít hạn chế, vì hoa phải là hoa tươi, không chọn những bông hoa đã phẩm màu hay rắc kim tuyến để trang trí. Sau khi đem về chùa, tách cánh hoa ra từng lớp riêng biệt để thuận tiện cho công tác phơi, còn nhuỵ hoa để riêng cho công tác sử dụng khác” – chị chia sẻ. Để rồi, một câu chuyện về “cái đẹp” của con người được mở ra. Tưởng chừng những vật sắp bị bỏ đi sau một lần trang trí đầy tính thẩm mĩ. Nhưng hầu hết, chúng ta đều không biết những thứ đó còn có thể giúp ích được cho rất nhiều người. Qua câu chuyện mà chị Phương chia sẻ, phần nào ta hiểu hơn về việc chắc lọc những thứ xung quanh, để có thể vừa tiết kiệm, lại vừa giúp ích cho mọi người khác.

Tại đây còn có các cô, chú lớn tuổi, đã gắn bó với chùa hàng chục năm, đang làm việc hết sức mình cũng như chỉ dạy, hướng dẫn cho các anh, chị vào sau về công việc sơ chế. Có người đã gắn bó với chùa hơn 23 năm, cũng có người hàng ngày phải bắt đến 3 chuyến xe buýt mới có thể tới được chùa, hay có cả những cô chú vượt trăm cây số để đến cùng chùa trao gửi yêu thương,… Những điều khó khăn ấy không phải là rào cản đối với mọi người nơi đây. Ngoài niềm vui, sự tận tâm, hầu hết khi đến chùa Hưng Minh, người dân không ít nhiều cũng có thêm cho mình nhiều kiến thức vô cùng quý giá: nhãn lòng trị nóng trong người, giải độc, lá lốt điều trị các chứng phong, hàn, thấp và tê bại chân tay, cây chó đẻ chữa bệnh gan, lá bạc hà trị cảm mỗi khi trời trở gió,… Hạnh phúc, niềm vui đơn giản là thế, có người quen với cảm giác mỗi khi làm việc cùng nhau tại chùa, ngày nào không đến thì cảm thấy buồn và nhớ, hay những người dân cư trú gần đó đến đây ngoài việc giúp chùa thì còn có thể tập thể dục, tìm kiếm một việc làm thư giản mỗi khi rảnh rỗi,… Mỗi người một việc, nhưng ai nấy cũng đều vui vẻ và làm việc hết năng suất, họ chăm chú vào từng phân đoạn, không giỡn hớt hay đến đây để tụ tập nói chuyện.

Theo nguồn tin ghi nhận, chùa còn có một trang mạng xã hội (facebook) mang tên “Tổ đình Hưng Minh Tự” để có thể thông tin rộng rãi đến với đồng bào. Thông qua đây, chùa cũng đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ từ dược liệu cho đến vật chất, mà đặc biệt là tấm lòng của đồng bào phương xa muốn gửi gắm đến chùa. Phát huy một truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta: “Lá lành đùm lá rách”.

Gìn giữ giá trị truyền thống, lan tỏa những điều tử tế

Ngày nay, cùng với sự phát triển của y học hiện đại, vai trò của thuốc Tây và các phương pháp điều trị tiên tiến ngày càng được khẳng định. Tuy nhiên, y học cổ truyền vẫn giữ vị trí nhất định trong công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Bên cạnh việc sử dụng dược liệu có nguồn gốc từ thiên nhiên, các phương pháp như châm cứu, xoa bóp và dưỡng sinh cũng được áp dụng trong hỗ trợ điều trị một số bệnh lý. Khi được thực hiện đúng chỉ định và dưới sự hướng dẫn của người có chuyên môn, những phương pháp này có thể góp phần cải thiện sức khỏe người bệnh. Tại Tổ đình Hưng Minh Tự, hoạt động khám, chữa bệnh bằng y học cổ truyền miễn phí không chỉ góp phần chăm sóc sức khỏe người dân mà còn thể hiện nỗ lực gìn giữ những giá trị truyền thống gắn liền với tinh thần nhân ái.

Nhìn từ góc độ văn hóa, những hoạt động tại Tổ đình Hưng Minh Tự cho thấy tinh thần tương thân tương ái vẫn được duy trì và phát huy trong đời sống cộng đồng. Giá trị truyền thống không chỉ hiện diện qua lời dạy hay những câu ca dao, tục ngữ, mà còn được thể hiện bằng hành động cụ thể: người có điều kiện giúp đỡ người khó khăn, người từng nhận được sự hỗ trợ tiếp tục san sẻ với người khác, người có kinh nghiệm tận tình hướng dẫn người mới. Chính sự gắn kết ấy đã giúp lòng nhân ái được trao truyền một cách tự nhiên, từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Đối với nhóm sinh viên chúng tôi, chuyến đi đến Tổ đình Hưng Minh Tự đã để lại nhiều cảm xúc và suy ngẫm. Chứng kiến những cô, chú miệt mài sơ chế dược liệu, những người từng được giúp đỡ nay quay lại đóng góp, hay những món quà nhỏ được trao đi bằng sự chân thành, chúng tôi nhận ra rằng lòng tốt không nhất thiết phải bắt đầu từ những điều lớn lao. Đó có thể là một bó cây thuốc từ vườn nhà, một phần chè tự tay nấu hay vài giờ dành cho công việc thiện nguyện. Những điều bình dị ấy giúp chúng tôi hiểu sâu sắc hơn ý nghĩa của sự sẻ chia, đồng thời nhận thức rõ hơn trách nhiệm của bản thân trong việc gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa, nhân văn bằng những hành động thiết thực.

Từ câu chuyện tại Hưng Minh Tự, có thể thấy rằng cái đẹp và cái thiện vẫn âm thầm hiện diện trong cuộc sống, đôi khi bắt đầu từ những việc làm không nhiều người biết đến. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để những giá trị tích cực ấy được lan tỏa rộng rãi hơn, để điều tốt đẹp có sức ảnh hưởng và tạo động lực cho nhiều người cùng hành động. Trong quá trình đó, truyền thông, từ báo chí đến mạng xã hội, giữ vai trò quan trọng. Bên cạnh việc phản ánh những mặt hạn chế của xã hội nhằm cảnh báo và nâng cao nhận thức, truyền thông cũng cần quan tâm giới thiệu những tấm gương tử tế, những mô hình thiện nguyện và cách làm có ích cho cộng đồng. Việc phản ánh cân bằng, khách quan sẽ góp phần nuôi dưỡng niềm tin xã hội, khuyến khích những hành động đẹp và củng cố sự gắn kết giữa con người với con người.

Với sự chung tay của Giáo hội, đội ngũ lương y, những người làm công quả và đông đảo người dân, Tổ đình Hưng Minh Tự tiếp tục duy trì các hoạt động chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ người có hoàn cảnh khó khăn. Những đóng góp tuy khác nhau về hình thức nhưng đều hướng đến mục đích chung là giúp đỡ cộng đồng bằng khả năng của mỗi người. Mong rằng trong thời gian tới, nơi đây sẽ tiếp tục nhận được sự đồng hành của các tổ chức, cá nhân và những tấm lòng thiện nguyện, để các hoạt động ý nghĩa được duy trì và phát huy. Bởi giá trị của việc thiện không chỉ nằm ở những gì được trao đi, mà còn ở niềm hy vọng được khơi dậy, lòng tin được vun đắp và tình người được nối dài. Như câu nói quen thuộc: “Cứu một mạng người hơn xây bảy tháp phù đồ”, mỗi hành động xuất phát từ lòng chân thành đều có thể mang lại ý nghĩa thiết thực cho cuộc sống.

Sinh viên thực hiện: Phan Lộc Duy

Lớp: 25DTCDDNT – MSSV: D25QL181

Khoa Quản lý văn hoá, nghệ thuật – Trường Đại học Văn hoá TP.HCM

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Trâm Anh, Minh Trường, Anh Sa. Tổ đình Hưng Minh Tự (Quận 6) – Điểm chữa bệnh miễn phí của nhiều người lao động nghèo. Cổng thông tin điện tử Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh.

[2] Huỳnh Trung Nghĩa. Có bệnh thì đến Hưng Minh tự. Báo Người Lao Động.

[3] Nguyễn Thị Minh Ngọc, Nguyễn Thị Quế Hương, Mai Thùy Anh, Hoàng Thị Thu Hường. (2022). Hoạt động y tế của Tịnh Độ Cư sĩ Phật hội Việt Nam qua mô hình Phòng thuốc Nam Phước thiện. Tạp chí Nghiên cứu Tôn giáo, số 6 (222).

[4] Vũ Phượng. Phòng khám phát thuốc y học cổ truyền miễn phí hơn 60 năm ở TP.HCM. Báo Thanh Niên.

[5] Hữu Tân. (2024, 23 tháng 12). Tinh thần tương thân tương ái của người Việt: Bằng chứng sống động vượt qua bão lũ và đại dịch. Thịnh Vượng Việt Nam.

[6] Trần Ngọc Thêm. (2022). Cơ sở văn hóa Việt Nam. NXB Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh.