Nhớ Ngoại
Trong đời ai cũng có những người thân yêu quan trọng, những người là cả bầu trời tuổi thơ. Và trong bài thơ “Nhớ Ngoại” của anh Hồ Nhựt Quang đã thể hiện tình yêu của tác giả với ngoại của mình – một nhà Nho, rất mê thơ cụ Đồ… thông qua những câu chuyện, kí ức xưa… Những ngày cuối năm, STT trân trong giới thiệu bài thơ Nhớ Ngoại của anh….
“Con nhớ lắm trời chưa hừng sáng,
Khói lửa rơm nấu nước pha trà.
Nén nhang thơm cúng kính ông bà,
Ngoại trầm ngâm với “Minh Tâm Bửu Giám“.
Trời tháng Chạp sương giăng ảm đạm,
Đuốc lá dừa đỏ rực đường thôn.
Cô bác láng giềng thăm hỏi ôn tồn,
Muốn nghe ngoại kể đời xưa tích cũ.
Bộ ván gỗ con còn say ngủ,
Chợt tỉnh bừng khi nghe tích Lê Lai,
Yêu nước non, kính phục hiền tài,
Thương Trưng – Triệu anh thư khởi nghĩa.
Đường làng xưa đâu rồi bản địa,
Tiệc trà xưa biến mất bởi smartphone.
Ngoại của tôi cũng đã không còn,
Đuốc lá dừa chỉ còn trong ký ức.
Con thổn thức niềm thương chứa chan lồng ngực,
Thèm được nghe ngoại kể truyện Vân Tiên,
Thèm được nghe luận giải thánh hiền,
Những tinh hoa trong Minh Tâm Bửu Giám.
Ngoại của tôi một đời thanh đạm,
Yêu hiền tài, yêu lịch sử Rồng Tiên.
Ngày ra đi chỉ dạy một chữ Hiền,
Khuyên con cháu giữ làm hạt giống!”
Hồ Nhựt Quang
Ất Tỵ, 27.12.2025
Anh Hồ Nhựt Quang trong một buổi chia sẻ tại trường ĐH Văn hóa Tp. HCM
Xuyên suốt bài thơ là dòng ký ức dạt dào của tác giả về những ngày thơ bé được quây quần bên Ngoại, cùng thưởng thức tách trà nóng giữa làn khói nhang quen thuộc đã in sâu trong tâm trí. Quan trọng hơn, ở bên Ngoại, tác giả Hồ Nhựt Quang có cơ hội tiếp xúc với những tác phẩm tri thức mang đậm tinh thần giáo dục của bậc cha ông, được lưu giữ và truyền dạy qua nhiều thế hệ.
Trong khung cảnh thôn quê bình dị ấy, đời sống tinh thần hiện lên như một nghi thức trọn vẹn, nơi Ngoại trở thành người giữ lửa đạo đức, bền bỉ truyền trao những triết lý thánh hiền và nuôi dưỡng tình yêu đối với các giá trị truyền thống của con người Việt Nam. Tình yêu quê hương và lịch sử của Ngoại không chỉ thể hiện qua Minh Tâm Bửu Giám mà còn được gửi gắm trong những câu chuyện Ngoại kể cho cháu mình nghe khi còn say giấc nồng.
Đó là những câu chuyện về anh hùng dân tộc Lê Lai, về bà Trưng, bà Triệu sẵn sàng đứng lên khởi nghĩa, như những minh chứng sống động cho lòng yêu nước và tinh thần bất khuất mà Ngoại âm thầm dạy bảo…
Anh Hồ Nhựt Quang (giữa) và hậu duệ Nguyễn Đình Chiểu (bìa phải) và Nghệ sĩ Tú Quyên (vai Kiều Nguyệt Nga) ngay sau buổi diễn Kiều Nguyệt Nga của gánh Cải lương Thiên Lý tại Tp. HCM tối 16/11/2025.
Thế nhưng, những tháng ngày tươi đẹp ấy cũng dần trôi qua khi thời gian lấy đi những điều vốn là một phần không thể thiếu trong tuổi thơ của tác giả. Những con đường làng xưa dần biến mất, những buổi trà ấm cúng bị thay thế bởi smartphone, và đau lòng hơn cả là Ngoại nay cũng không còn. Những giá trị từng là di sản tinh thần của một thời dài nay chỉ còn tồn tại trong ký ức, song ngọn lửa mà Ngoại thắp lên vẫn được tác giả gìn giữ qua những dòng thơ chan chứa nỗi nhớ. Khi hồi tưởng về Ngoại, tác giả lại “thèm” được nghe Ngoại kể chuyện Lục Vân Tiên, thèm được lắng nghe những lời luận giải về tinh hoa của bậc thánh hiền.
Anh Hồ Nhựt Quang (bìa phải) và và ekip của vở diễn Kiều Nguyệt Nga – gánh Cải lương Thiên Lý tối 16/11/2025.
Những giá trị ký ức mà Ngoại đã gìn giữ và lưu truyền được tác giả mang theo như hành trang tinh thần, đồng hành cùng nỗi nhớ thương về người đã dạy dỗ, đưa những tinh hoa của đất Việt đến gần hơn với con cháu. Cả đời Ngoại dành trọn tình yêu cho quê hương, cho những giá trị tinh thần thuộc về Con Rồng Cháu Tiên – những giá trị thiêng liêng cần được trân trọng, bảo tồn và phát huy trong xã hội hiện đại.
Bảo Ngọc giới thiệu, ảnh: STT, HNQ
