MỘT CHÚT CẢM NHẬN TỪ SINH VIÊN DH ĐỒNG THÁP !

Lần đầu tiên tham dự một hội thảo khoa học quốc tế, tôi đến với Hội thảo Khoa học quốc tế DHV 2025 không chỉ bằng sự háo hức của một sinh viên trẻ, mà còn mang theo nhiều câu hỏi về con đường học thuật, về khoa học, giáo dục và vị trí của con người trong thời đại trí tuệ nhân tạo (AI) đang phát triển mạnh mẽ. Là sinh viên năm 3 ngành Sư phạm Lịch sử và Địa lý, Trường Đại học Đồng Tháp, tôi xem đây là một trải nghiệm đặc biệt, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong nhận thức học tập và định hướng nghề nghiệp của bản thân.

Hội thảo do Trường Đại học Hùng Vương Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức đã mở ra một không gian học thuật nghiêm túc, đa chiều và giàu chiều sâu tư tưởng. Điều khiến tôi ấn tượng không chỉ là quy mô hội thảo hay sự quy tụ của nhiều học giả uy tín trong và ngoài nước, mà còn là tinh thần đối thoại cởi mở giữa khoa học, giáo dục, văn hóa và các vấn đề thời đại. Ở đó, khoa học không được nhìn nhận như những tri thức khô cứng, mà được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với con người – chủ thể trung tâm của mọi chiến lược phát triển.

(Các đại biểu khách mời, diễn giả, chuyên gia chụp ảnh lưu niệm tại Hội thảo Khoa học Quốc tế DHV-2025 “Văn hóa và con người trong kỷ nguyên hội nhập – vươn mình” tại Trường Đại học Hùng Vương TP. Hồ chí Minh ngày 20/12/2025.)

Ngay từ phát biểu khai mạc, Tiến sĩ Trần Việt Anh – Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Đại học Hùng Vương TP. Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh rằng đại học hiện đại không thể chỉ dừng lại ở chức năng đào tạo chuyên môn, mà cần trở thành thiết chế kiến tạo con người. Trong bối cảnh AI ngày càng tác động mạnh mẽ đến nghiên cứu và giáo dục, quan điểm này giúp tôi nhận ra rằng: công nghệ dù phát triển đến đâu cũng không thể thay thế vai trò của con người trong việc hình thành tư duy, nhân cách và hệ giá trị xã hội. AI có thể hỗ trợ, nhưng con người mới là chủ thể quyết định hướng đi của khoa học và giáo dục.

Từ góc nhìn hoạch định chính sách, những chia sẻ của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Triệu Thế Hùng – Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội đã để lại cho tôi nhiều suy ngẫm. Ông nhấn mạnh rằng phát triển văn hóa phải đi trước, đi cùng và soi đường cho phát triển bền vững. Điều này khiến tôi nhận ra rằng, trong kỷ nguyên AI, khi dữ liệu, thuật toán và công nghệ có thể chi phối nhiều mặt của đời sống, thì các quyết sách về khoa học và giáo dục càng cần được đặt trên nền tảng văn hóa và giá trị nhân văn. Nếu thiếu nền tảng này, khoa học rất dễ rơi vào tình trạng chạy theo hiệu quả ngắn hạn mà bỏ quên mục tiêu phát triển con người lâu dài.

Một trong những tham luận để lại dấu ấn sâu sắc đối với tôi là của Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Trần Ngọc Thêm – nhà nghiên cứu văn hóa học uy tín. Quan điểm xem văn hóa như “hệ gen tinh thần” của dân tộc đã giúp tôi hiểu rõ hơn về nguy cơ đánh mất bản sắc trong quá trình hội nhập quốc tế. Trong thời đại AI, khi tri thức được toàn cầu hóa với tốc độ chưa từng có, ranh giới giữa tiếp nhận và hòa tan trở nên mong manh hơn bao giờ hết. Điều đó đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với người làm khoa học và giáo dục: phải có bản lĩnh văn hóa, tư duy độc lập và ý thức gìn giữ giá trị cốt lõi của dân tộc.

(GS.TSKH Trần Ngọc Thêm – Cố vấn Hiệu trưởng Trường Đại học Hùng Vương TP. Hồ Chí Minh phát biểu đề dẫn tại Hội thảo Khoa học Quốc tế DHV-2025 “Văn hóa và con người trong kỷ nguyên hội nhập – vươn mình”.)

Các tham luận quốc tế tại hội thảo đã mang đến nhiều góc nhìn phong phú và gợi mở. Giáo sư, Tiến sĩ Trần Văn Đoàn (Đài Loan) nhấn mạnh vai trò của giáo dục thẩm mỹ trong đào tạo nhân lực, cho thấy rằng con người không chỉ được hình thành bằng tri thức khoa học, mà còn bằng cảm xúc, thẩm mỹ và khả năng cảm nhận cái đẹp.

(Giáo sư, Tiến sĩ Trần Văn Đoàn (Đại học Quốc gia Đài Loan) đang bàn về vai trò của giáo dục thẩm mỹ trong phát triển văn hóa con người tại Trường Đại học Hùng Vương TP. Hồ Chí Minh.)

Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Vladimir Kolotov (Liên bang Nga) phân tích chiều sâu tư duy giữ nước, giữ người của dân tộc Việt Nam dưới ánh sáng tư tưởng Hồ Chí Minh, giúp tôi nhận ra rằng khoa học xã hội và nhân văn có vai trò đặc biệt trong việc bồi đắp bản lĩnh dân tộc trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Bên cạnh đó, Giáo sư, Tiến sĩ Bae Yang-soo (Hàn Quốc) và Giáo sư, Tiến sĩ Dương Kiện (Trung Quốc) đã chia sẻ kinh nghiệm gìn giữ bản sắc văn hóa thông qua giáo dục đại học và giao lưu học thuật. Những kinh nghiệm này cho thấy rằng hội nhập quốc tế không đồng nghĩa với đánh mất bản sắc, nếu giáo dục biết cách đặt văn hóa vào vị trí trung tâm. Đặc biệt, những cảnh báo của Giáo sư, Tiến sĩ Hồ Sỹ Quý về khía cạnh văn hóa của “bẫy thu nhập trung bình” khiến tôi nhận ra rằng khoa học và công nghệ, nếu thiếu chiều sâu văn hóa, có thể trở thành lực cản cho sự phát triển bền vững.

(Các diễn giả khách mời đến từ Việt Nam, Liên Bang Nga, Trung Quốc và Đài Loan (Trung Quốc).)

Từ góc nhìn của một sinh viên sư phạm, hội thảo giúp tôi suy nghĩ nhiều hơn về vai trò của người thầy trong thời đại AI. AI có thể hỗ trợ giáo viên trong việc soạn bài, phân tích dữ liệu học tập, cá nhân hóa quá trình dạy học, nhưng không thể thay thế vai trò của người thầy trong việc định hướng tư duy, giáo dục nhân cách và truyền cảm hứng học tập. Người thầy trong tương lai không chỉ dạy học sinh cách sử dụng công nghệ, mà còn phải giúp các em biết đặt câu hỏi, biết phản biện, biết trân trọng lịch sử, văn hóa và giá trị con người.

(Ngoài sự có mặt của sinh viên Trường đại học Hùng Vương, còn có sự có mặt xuyên suốt buổi hội thảo của sinh viên trường Đại học Đồng Tháp và trường Đại học Xã hội và Nhân văn.)

Hội thảo cũng khiến tôi ý thức rõ hơn về trách nhiệm của sinh viên trong thời đại số. Là người vừa học vừa nghiên cứu, chúng tôi không thể tiếp nhận AI một cách thụ động hay xem đó là “lối tắt” trong học tập và nghiên cứu. Ngược lại, cần sử dụng AI một cách có chọn lọc, có đạo đức và gắn với tư duy khoa học nghiêm túc. AI chỉ thực sự có ý nghĩa khi được đặt trong mối quan hệ hài hòa với con người, văn hóa và mục tiêu phát triển bền vững.

(Hội thảo đã kết thúc, nhưng chúng tôi vẫn còn nán lại để được trò chuyện giao lưu học hỏi từ các diễn giả và khách mời trước khi về.)

Đối với cá nhân tôi, Hội thảo Khoa học quốc tế DHV 2025 không chỉ mang lại tri thức mới, mà còn giúp tôi nhìn lại con đường học tập của chính mình. Là sinh viên ngành Sư phạm Lịch sử và Địa lý, tôi càng nhận thức rõ hơn vai trò của các môn khoa học xã hội trong việc hình thành thế giới quan, nhân sinh quan và bản lĩnh công dân cho thế hệ trẻ. Trong kỷ nguyên AI, những môn học này không hề “lạc hậu”, mà ngược lại, càng trở nên cần thiết để cân bằng giữa công nghệ và con người.

Tôi xin trân trọng gửi lời cảm ơn chân thành đến Ban Tổ chức Hội thảo Khoa học quốc tế DHV 2025, cùng các giáo sư, nhà khoa học trong và ngoài nước đã dành tâm huyết tạo nên một diễn đàn học thuật sâu sắc, giàu giá trị khoa học và nhân văn. Hội thảo không chỉ mở rộng tầm nhìn học thuật cho sinh viên, mà còn truyền cảm hứng để người học trẻ như tôi nuôi dưỡng lý tưởng nghề nghiệp, tiếp tục học tập, nghiên cứu và cống hiến cho giáo dục và xã hội.

Với tôi, đây là một trải nghiệm đáng nhớ và có ý nghĩa lâu dài. Hội thảo đã giúp tôi củng cố niềm tin vào con đường trở thành một giáo viên trong tương lai – một người thầy biết làm chủ khoa học và công nghệ, nhưng luôn đặt con người, văn hóa và giá trị nhân văn ở vị trí trung tâm trong kỷ nguyên AI.

Nguyễn Thị Tú Trinh- sinh viên năm 3 ngành Sư phạm Lịch sử và Địa lý trường Đại học Đồng Tháp