Hình 1: Poster hội thảo – Nguồn: Page CLB Doanh Nhân Sài Gòn, ngày 23/7/2026
Kỷ niệm 50 năm Thành phố Hồ Chí Minh (1976–2026) là dịp nhìn lại chặng đường phát triển đầy tự hào của đô thị lớn nhất cả nước và là thời điểm để suy ngẫm về những giá trị cốt lõi làm nên bản sắc của thành phố trong hành trình hướng tới tương lai. Trong không khí đó, sáng ngày 22/7/2026, tại Hội trường Văn khoa – Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Hội Dân tộc học và Nhân học Thành phố Hồ Chí Minh, Hội Doanh nhân Sài Gòn Thành phố Hồ Chí Minh và Câu lạc bộ Doanh nhân Cựu sinh viên Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Vai trò các hội doanh nhân trong việc phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam kỷ niệm 50 năm Thành Phố Hồ Chí Minh” và thông điệp “Giữ gìn Bản sắc – Kiến tạo Tương lai” đã diễn ra với sự tham gia của quý đại biểu như GS.TS. Võ Văn Sen – Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh; TS. Ngô Văn Đề – Nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh; TS. Huỳnh Ngọc Thu – Trưởng phòng Quản lý Khoa học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh; TS. Huỳnh Việt Anh – Phó Trưởng khoa Công tác xã hội, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn; TS. Lư Nguyễn Xuân Vũ – Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân Sài Gòn, Giám đốc Trung tâm Văn hóa Kinh tế Dân tộc; TS. Võ Công Nguyên – Chủ tịch Hội Dân tộc học và Nhân học Thành phố Hồ Chí Minh; TS. Vũ Văn Hạnh – Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hội Dân tộc học và Nhân học Thành phố Hồ Chí Minh; Ông Nguyễn Văn Toàn – Chủ tịch Hội Tư vấn Đầu tư và Phát triển…. và đông đảo các nhà khoa học, nhà quản lý, doanh nhân và sinh viên. Hội thảo đã mở ra diễn đàn trao đổi học thuật và mang đến nhiều góc nhìn thực tiễn về mối quan hệ giữa văn hóa, doanh nghiệp và sự phát triển bền vững của Thành phố Hồ Chí Minh trong thời kỳ hội nhập và chuyển đổi số.
Hình 2: MC giới thiệu về chương trình
Nguồn: Sinh viên Trần Thanh Toàn, ngày 22/7/2026
Ngay từ đầu chương trình, Ban Tổ chức đã khẳng định chủ đề “Giữ gìn Bản sắc – Kiến tạo Tương lai” không chỉ là khẩu hiệu của hội thảo mà còn là định hướng phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn mới. Sau nửa thế kỷ mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, thành phố đã trở thành đầu tàu kinh tế của cả nước, trung tâm đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, đi cùng với tốc độ phát triển nhanh là yêu cầu phải gìn giữ những giá trị văn hóa đã tạo nên bản sắc riêng của vùng đất Sài Gòn – Gia Định – Thành phố Hồ Chí Minh suốt nhiều thế hệ.
TS. Ngô Minh Hải – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh Tế Tài Chính TP. HCM
TS. Đặng Bảo Trâm – Nhà sáng lập kiêm Giam đốc URA Việt Nam
Ban Chủ tọa Hội thảo
TS. BS Trần Quang Đại phát biểu
Hình 3: Ban chủ tọa, các diễn giả trình bày tham luận và quý đại biểu hội thảo – Nguồn: Sinh viên Phạm Thị Mỹ Quyên và Trần Thanh Toàn, ngày 22/7/2026
Một trong những nội dung trọng tâm của hội thảo là nhìn lại chặng đường phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh sau 50 năm xây dựng và đổi mới. Các tham luận khẳng định thành phố là nơi hội tụ, giao thoa của nhiều dòng chảy văn hóa, tạo nên một đô thị năng động, cởi mở nhưng vẫn gìn giữ những giá trị cốt lõi của văn hóa Việt Nam. Theo các diễn giả, bản sắc của Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ được thể hiện qua hệ thống di sản, kiến trúc hay lễ hội truyền thống mà còn được phản ánh trong chính con người thành phố với tinh thần sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, nghĩa tình, bao dung và khả năng thích ứng trước những thay đổi của thời đại. Đây chính là nguồn lực quan trọng giúp thành phố duy trì sức cạnh tranh và phát triển bền vững. Các đại biểu cũng thống nhất rằng, bảo tồn bản sắc cần được hiểu theo tinh thần phát triển, không phải giữ nguyên quá khứ mà là kế thừa và phát huy những giá trị cốt lõi trong bối cảnh mới, phù hợp với định hướng của Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị. Trong tiến trình phát triển kinh tế số, kinh tế sáng tạo và hội nhập quốc tế, bản sắc văn hóa cần trở thành nền tảng của đổi mới, góp phần tạo nên sức hấp dẫn và lợi thế cạnh tranh lâu dài cho Thành phố Hồ Chí Minh. Một nội dung được quan tâm khác là vai trò của cộng đồng doanh nhân trong phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Các tham luận cho rằng, đội ngũ doanh nhân không chỉ đóng góp vào tăng trưởng kinh tế mà còn góp phần xây dựng hình ảnh một Thành phố Hồ Chí Minh năng động, sáng tạo và trách nhiệm. Văn hóa doanh nghiệp được thể hiện qua triết lý quản trị, đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm xã hội và cách ứng xử với người lao động, khách hàng, đối tác và cộng đồng. Chính những giá trị này tạo nên bản sắc riêng của doanh nghiệp, củng cố niềm tin xã hội và trở thành nền tảng cho sự phát triển bền vững trong thời kỳ hội nhập.
Hình 4: TS. Ngô Minh Hải trình bày mối quan hệ giữa kinh tế số, chuyển đổi số và văn hóa doanh nghiệp – Nguồn: Sinh viên Phạm Thị Mỹ Quyên, ngày 22/7/2026
Một chuyên đề nhận được nhiều sự quan tâm tại hội thảo là mối quan hệ giữa kinh tế số, chuyển đổi số và văn hóa doanh nghiệp. Các diễn giả khẳng định, trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, chuyển đổi số đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với doanh nghiệp. Tuy nhiên, thành công của quá trình này không chỉ phụ thuộc vào công nghệ mà còn nằm ở tư duy lãnh đạo, văn hóa tổ chức và năng lực thích ứng của nguồn nhân lực. Theo đó, doanh nghiệp cần phát triển đồng bộ ba trụ cột hệ thống – con người – công nghệ, trong đó con người giữ vai trò trung tâm. Các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng công nghệ có thể được đầu tư, nhưng văn hóa doanh nghiệp phải được bồi đắp từ quá trình quản trị, ứng xử và xây dựng các giá trị cốt lõi. Bên cạnh đó, hội thảo khẳng định văn hóa doanh nghiệp là nền tảng của năng lực cạnh tranh bền vững. Trong bối cảnh hội nhập, giá trị của doanh nghiệp không chỉ được đo bằng hiệu quả kinh doanh mà còn bởi uy tín thương hiệu, đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm xã hội và niềm tin của khách hàng. Đối với doanh nghiệp Việt Nam, việc kết hợp hiệu quả giữa phát triển kinh tế với phát huy bản sắc văn hóa dân tộc sẽ góp phần xây dựng hình ảnh doanh nhân năng động, sáng tạo, trách nhiệm và giàu bản sắc. Các đại biểu cũng đánh giá cao mô hình liên kết Nhà nước – Doanh nghiệp – Trường đại học trong thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Sự phối hợp giữa ba chủ thể không chỉ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế mà còn tạo cầu nối giữa nghiên cứu khoa học và thực tiễn, mở ra nhiều cơ hội học tập, trải nghiệm cho sinh viên. Ngoài ra, hội thảo nhấn mạnh trách nhiệm xã hội là một bộ phận không thể tách rời của văn hóa doanh nghiệp. Theo các diễn giả, doanh nghiệp phát triển bền vững cần gắn mục tiêu kinh doanh với bảo vệ môi trường, chăm lo người lao động và đóng góp cho cộng đồng. Khi trách nhiệm xã hội trở thành giá trị cốt lõi trong chiến lược phát triển, doanh nghiệp sẽ tạo dựng được niềm tin, nâng cao uy tín thương hiệu và phát triển bền vững trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
Tham dự hội thảo, chúng em được tiếp cận những kết quả nghiên cứu mới mà còn mang lại nhiều bài học có giá trị đối với sinh viên và những người quan tâm đến lĩnh vực văn hóa, quản lý và kinh doanh. Điều đầu tiên, chúng em có thể nhận thấy là văn hóa không đứng ngoài quá trình phát triển kinh tế, mà chính là nền tảng tạo nên sức mạnh nội sinh của doanh nghiệp và của cả thành phố. Một nền kinh tế phát triển nhanh nhưng thiếu bản sắc sẽ khó tạo ra giá trị bền vững. Thứ hai, chuyển đổi số không chỉ là câu chuyện của công nghệ, mà trước hết là sự thay đổi về tư duy quản trị và cách tổ chức hoạt động. Con người vẫn là yếu tố quyết định, còn công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi được vận hành bởi một nền văn hóa tích cực và sáng tạo. Thứ ba, hội thảo giúp chúng em nhận thức rõ hơn rằng mỗi sinh viên hôm nay là người học tập kiến thức chuyên môn và là lực lượng góp phần gìn giữ và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt Nam trong môi trường học tập, nghề nghiệp và hội nhập quốc tế.
Hình 5: TS. Phạm Văn Luân và sinh viên Trần Thanh Toàn
Nguồn: Tư liệu
Khép lại chương trình, chúng em xin trân trọng cảm ơn Ban tổ chức hội thảo và TS. Phạm Văn Luân (tác giả bài nghiên cứu: “Phát huy truyền thống kinh doanh, tinh thần dân tộc của Công ty Nước mắm Liên Thành, xây dựng và phát triển Thành phố Hồ Chí Minh theo tinh thần Nghị quyết 31 của Bộ Chính trị” in trong kỷ yếu hội thảo) – Giảng viên Trường Đại học Văn hóa TP. HCM đã quan tâm, tạo điều kiện để chúng em được tham dự hội thảo ý nghĩa này. Sự hướng dẫn và động viên của thầy giúp chúng em có cơ hội học hỏi từ các nhà khoa học, chuyên gia và doanh nhân và còn tiếp thêm động lực để tiếp tục theo đuổi hoạt động nghiên cứu khoa học và vận dụng những kiến thức tiếp thu vào học tập, nghiên cứu cũng như thực tiễn nghề nghiệp trong tương lại. Đối với sinh viên các ngành khoa học xã hội và nhân văn như chúng em, hội thảo mang lại nhiều giá trị thiết thực. Những vấn đề được trao đổi không chỉ giúp chúng em hiểu sâu hơn về mối quan hệ giữa văn hóa và phát triển kinh tế mà còn góp phần mở rộng tư duy liên ngành. Văn hóa không còn được nhìn nhận đơn thuần là lĩnh vực bảo tồn di sản hay nghiên cứu truyền thống, mà đã trở thành nguồn lực quan trọng trong phát triển kinh tế, xây dựng thương hiệu, quản trị doanh nghiệp và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Qua những chia sẻ của các chuyên gia và doanh nhân, chúng em có thể thấy rằng trong thời đại kinh tế số, tri thức chuyên môn thôi là chưa đủ. Người lao động tương lai cần được trang bị thêm năng lực sáng tạo, tư duy đổi mới, kỹ năng thích ứng với công nghệ, đồng thời phải biết trân trọng và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc. Chính sự kết hợp hài hòa giữa tri thức hiện đại và bản sắc truyền thống sẽ tạo nên nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
Theo chúng em, một trong những điểm nổi bật của hội thảo là sự kết nối giữa học thuật và thực tiễn. Thay vì chỉ trình bày các kết quả nghiên cứu, các tham luận đều hướng đến việc giải quyết những vấn đề đang đặt ra đối với Thành phố Hồ Chí Minh và cộng đồng doanh nghiệp hiện nay. Những câu hỏi như: Làm thế nào để doanh nghiệp phát triển nhưng vẫn giữ được bản sắc? Làm thế nào để chuyển đổi số mà không đánh mất những giá trị truyền thống? Làm thế nào để văn hóa trở thành động lực của tăng trưởng? đã mở ra nhiều hướng tiếp cận mới, góp phần thúc đẩy tư duy đổi mới trong nghiên cứu và quản lý. Bên cạnh đó, hội thảo cũng cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của sự liên kết giữa Nhà nước – nhà trường – doanh nghiệp – nhà khoa học. Mô hình này là sự hợp tác trong đào tạo và nghiên cứu và là nền tảng để hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, nơi các kết quả nghiên cứu được chuyển hóa thành chính sách, sản phẩm và giải pháp phục vụ sự phát triển của xã hội.
Đối với cộng đồng doanh nhân, hội thảo khẳng định rằng thành công của doanh nghiệp trong thời đại mới không chỉ được đo bằng doanh thu hay lợi nhuận, mà còn bằng khả năng tạo ra giá trị cho cộng đồng, thực hiện trách nhiệm xã hội và lan tỏa những chuẩn mực đạo đức trong kinh doanh. Văn hóa doanh nghiệp vì thế không còn là yếu tố bổ trợ mà đã trở thành một trong những nền tảng cốt lõi quyết định sự phát triển bền vững. Thành phố Hồ Chí Minh đang đứng trước nhiều cơ hội lớn khi bước vào kỷ nguyên chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế sâu rộng. Tuy nhiên, càng phát triển nhanh thì yêu cầu giữ gìn bản sắc văn hóa càng trở nên cấp thiết. Hội thảo đã đưa ra một cách tiếp cận có ý nghĩa khi khẳng định rằng bảo tồn không đồng nghĩa với bảo thủ, còn đổi mới không có nghĩa là đánh mất truyền thống. Phát triển bền vững chỉ có thể đạt được khi những giá trị văn hóa cốt lõi được kế thừa, làm giàu và vận dụng sáng tạo trong bối cảnh mới. Thông điệp này đặc biệt phù hợp với định hướng xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh trở thành đô thị văn minh, hiện đại, nghĩa tình và là trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực. Một thành phố phát triển không chỉ cần hạ tầng hiện đại, công nghệ tiên tiến hay nguồn vốn đầu tư lớn, mà còn cần một cộng đồng doanh nhân có trách nhiệm, đội ngũ trí thức giàu tâm huyết, nguồn nhân lực chất lượng cao và một nền văn hóa đủ sức nuôi dưỡng khát vọng vươn lên.
Hội thảo khoa học “Vai trò các hội doanh nhân trong việc phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam kỷ niệm 50 năm Thành Phố Hồ Chí Minh” và thông điệp “Giữ gìn Bản sắc – Kiến tạo Tương lai” đã khép lại, nhưng những giá trị mà chương trình mang lại vẫn còn nguyên ý nghĩa. Không chỉ là diễn đàn học thuật quy tụ các nhà khoa học, nhà quản lý và cộng đồng doanh nhân, hội thảo còn góp phần khẳng định vai trò của văn hóa như một nguồn lực nội sinh quan trọng trong tiến trình phát triển đất nước. Những tham luận, ý kiến trao đổi và đề xuất tại hội thảo đã cho thấy một nhận thức chung: phát triển kinh tế phải đặt trên nền tảng văn hóa; doanh nghiệp muốn phát triển bền vững cần xây dựng bản sắc và trách nhiệm xã hội; chuyển đổi số phải gắn với chuyển đổi tư duy; còn thế hệ trẻ cần được trang bị không chỉ tri thức và kỹ năng mà cả ý thức gìn giữ những giá trị truyền thống của dân tộc. Trong bối cảnh Thành phố Hồ Chí Minh kỷ niệm 50 năm mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, hội thảo là dịp để nhìn lại hành trình đã qua, đồng thời mở ra những suy nghĩ mới về con đường phía trước. Đó là con đường phát triển dựa trên sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, giữa bản sắc văn hóa và đổi mới sáng tạo, giữa khát vọng hội nhập và trách nhiệm gìn giữ những giá trị cốt lõi của dân tộc.
Chúng em cho rằng những thông điệp được lan tỏa từ hội thảo sẽ không chỉ dừng lại trong phạm vi một sự kiện khoa học, mà còn là nguồn cảm hứng để các nhà nghiên cứu, nhà quản lý, cộng đồng doanh nhân và thế hệ trẻ tiếp tục chung tay xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh trở thành một đô thị phát triển nhanh, bền vững, giàu bản sắc và đủ sức vươn tầm trong khu vực cũng như trên trường quốc tế.
Sinh viên Trần Thanh Toàn và Phạm Thị Mỹ Quyên
Khoa Quản lý văn hóa, nghệ thuật; Trường Đại học Văn hóa TP. HCM