Có những giá trị văn hóa không nằm yên trong những trang sách. Chúng hiện diện trong một mái đình, trong một nghi lễ, trong câu chuyện của những người đã gắn bó cả đời với nơi ấy – và chỉ khi bước đến tận nơi, lắng nghe tận tai, ta mới thật sự hiểu được sức sống của di sản.
Có những nơi chỉ khi bước đến, ta mới thật sự hiểu
Có những nơi ta đi qua rồi nhanh chóng quên, nhưng cũng có những nơi chỉ một lần đặt chân đến cũng đủ để lại trong lòng một cảm giác khó gọi thành tên. Không phải bởi nơi ấy quá lớn lao hay hào nhoáng, mà bởi phía sau những gì tưởng chừng bình dị lại là cả một câu chuyện về con người, về quê hương và về ký ức được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Đình Bình Nhan đối với tôi là một nơi như thế.
Trước chuyến đi, Đình Bình Nhan đến với tôi trước hết qua những trang tài liệu, những thông tin được tìm hiểu và một bản thảo đã chuẩn bị sẵn. Tôi biết đình có lịch sử lâu đời, có những giá trị về tín ngưỡng, lịch sử và đời sống cộng đồng. Nhưng tất cả những điều ấy, khi còn nằm trên giấy, vẫn chỉ là những thông tin mà tôi “biết”.
Cho đến ngày 25/9/2026.
Đó là ngày tôi cùng các thành viên trong nhóm bắt đầu chuyến khảo sát thực tế tại Đình Bình Nhan, xã Đông Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh, phục vụ cho môn học “Phát triển đời sống và văn hóa cộng đồng”, dưới sự hướng dẫn và chỉ đạo của thầy Phạm Văn Luân.
Khoảng 9 giờ sáng, chúng tôi có mặt tại đình.
Tôi vẫn nhớ cảm giác của mình lúc ấy. Những điều từng đọc trong tài liệu bỗng hiện ra trước mắt bằng một hình hài rất khác. Không còn là một cái tên trên giấy, Đình Bình Nhan trở thành một không gian có mái đình, có sân, có những dấu tích của thời gian và có những con người đang ngày ngày gìn giữ nơi này.
Và cũng từ đó, chuyến đi của tôi không còn đơn thuần là một chuyến khảo sát phục vụ môn học. Nó trở thành một hành trình để lắng nghe một ngôi đình kể chuyện.
Từ một bản thảo trên giấy đến câu chuyện được kể bằng con người
Người đầu tiên chúng tôi tiếp cận tại đình là Bác Tám. Bác cùng các cô tại đình đã đón tiếp chúng tôi bằng sự gần gũi và chân tình. Những câu chuyện được kể không mang cảm giác của một bài thuyết minh được chuẩn bị sẵn, mà giống như những ký ức được mở ra từ chính sự gắn bó của con người với nơi này.
Tôi nhận ra rằng, có những điều nếu chỉ đọc trong sách, tôi có thể nhớ một vài mốc thời gian, một vài tên gọi. Nhưng khi được nghe từ những người trực tiếp gắn bó với đình, những thông tin ấy lại có một ý nghĩa khác.
Đằng sau một nghi lễ là niềm tin.
Đằng sau một hiện vật là ký ức.
Đằng sau một mái đình là những con người đã dành thời gian và tình cảm để gìn giữ.
Và đằng sau tất cả những điều ấy là một cộng đồng.
Chính cuộc trò chuyện với Bác Tám và các cô đã giúp tôi hiểu rõ hơn một điều: di sản không chỉ nằm trong bản thân công trình, mà còn nằm trong mối quan hệ giữa công trình ấy với con người.
Một ngôi đình có thể được xây dựng bằng gỗ, gạch và mái ngói, nhưng sức sống của nó lại được tạo nên bởi con người.
Nguồn: Nhóm sinh viên khảo sát thực hiện, 2026.
Đình Bình Nhan – nơi những lớp ký ức cùng tồn tại
Càng tìm hiểu, tôi càng nhận ra Đình Bình Nhan không chỉ có một câu chuyện.
Đó là câu chuyện của một vùng đất.
Đó là câu chuyện về tín ngưỡng của người dân.
Đó là câu chuyện về những nghi lễ được duy trì qua thời gian.
Và cũng là câu chuyện về một giai đoạn lịch sử mà ngôi đình từng chứng kiến.
Đình Bình Nhan được hình thành khoảng giữa thế kỷ XIX và trải qua nhiều biến động. Trong những năm tháng chiến tranh, đình từng gắn với hoạt động cách mạng, là nơi có vai trò trong việc che giấu, hỗ trợ cán bộ, chiến sĩ và chăm sóc người bị thương trước khi chuyển đi.
Vì thế, khi đứng trong không gian của đình, tôi không chỉ nhìn thấy một công trình tín ngưỡng. Tôi nghĩ về những con người đã từng xuất hiện ở nơi này trong những hoàn cảnh rất khác của lịch sử.
Có lẽ đó chính là điều làm cho một di sản trở nên đặc biệt.
Thời gian có thể làm thay đổi diện mạo của một công trình, nhưng không dễ xóa đi những câu chuyện mà con người đã gửi lại nơi đó.
Đình Bình Nhan vì vậy giống như một nơi lưu giữ nhiều lớp ký ức. Mỗi lớp lại góp phần tạo nên bản sắc riêng của ngôi đình.
Khi lễ Kỳ Yên không chỉ là một nghi lễ
tại khu vực lưu trữ tư liệu của đình, ngày 25/09/2026.
Nguồn:Nhóm sinh viên khảo sát thực hiện, 2006.
Trong những giá trị văn hóa được tìm hiểu tại Đình Bình Nhan, Lễ Kỳ Yên để lại trong tôi nhiều suy nghĩ.
Nếu chỉ nhìn từ bên ngoài, Kỳ Yên có thể được hiểu đơn giản là một lễ hội truyền thống được tổ chức tại đình. Nhưng khi tìm hiểu sâu hơn, tôi nhận ra đằng sau những nghi thức ấy là cả một đời sống tinh thần của cộng đồng.
Những nghi thức như Khai Môn, Túc Yết, Thỉnh Sắc Thần, Cầu An, Thỉnh Sanh, Tế Đàn Cả, Tống Ôn, Hồi Sắc… không chỉ tạo nên sự trang nghiêm cho lễ mà còn thể hiện mong ước của người dân về cuộc sống bình an, mùa màng thuận lợi và cộng đồng được yên ổn.
Điều khiến tôi ấn tượng hơn cả không phải là tên gọi của từng nghi thức, mà là việc những giá trị ấy vẫn được tiếp tục thực hành.
Bởi một truyền thống chỉ thật sự có sức sống khi vẫn còn người thực hiện nó.
Một nghi lễ chỉ thật sự có ý nghĩa khi vẫn còn người tin, người nhớ và người muốn truyền lại cho thế hệ sau.
Và chính sự tham gia ấy đã biến Đình Bình Nhan từ một công trình vật chất trở thành một không gian văn hóa cộng đồng.
Một sắc phong nhỏ và một khoảng thời gian rất dài
Trong quá trình tìm hiểu, tôi cũng được biết Đình Bình Nhan còn lưu giữ Sắc phong của vua Tự Đức năm 1852.
Một người trẻ như tôi, sinh ra và lớn lên trong một thời đại rất khác, có thể đứng trước một tư liệu đã tồn tại từ hơn một thế kỷ trước và tự hỏi: những con người của ngày ấy đã sống như thế nào, họ đã tin vào điều gì, và họ đã gửi gắm điều gì vào ngôi đình này ?
Có lẽ, đó cũng chính là sức mạnh của di sản.
Di sản khiến con người hôm nay có cơ hội đối thoại với quá khứ.
Điều đáng nói là giá trị của Sắc thần không chỉ nằm ở tuổi đời của nó, mà nằm ở câu chuyện cộng đồng đã gìn giữ nó như thế nào. Qua nhiều thế hệ, Sắc thần trở thành một phần trong đời sống nghi lễ của Đình Bình Nhan. Đến kỳ lễ Kỳ Yên, đình thực hiện nghi thức Thỉnh Sắc Thần. Sắc được rước đi quanh làng, người dân hai bên đường lập án hương để cung nghinh; sau đó Sắc được đưa về đình, an vị trên án thờ Chính Thần trong suốt lễ hội. Khi lễ hội kết thúc, Ban Tế lễ thực hiện nghi Hồi Sắc để đưa Sắc về nơi lưu giữ.
Nhìn từ góc độ phát triển đời sống văn hóa cộng đồng, chính nghi thức ấy cho thấy di sản không nằm yên trong tủ kính. Sắc thần được cộng đồng thực hành, gìn giữ và trao truyền thông qua những nghi lễ cụ thể. Mỗi lần Thỉnh Sắc, mỗi lần người dân trở về đình trong dịp Kỳ Yên, câu chuyện về ngôi đình và quê hương lại được nhắc nhớ.
“Sắc thần là hiện vật của quá khứ, nhưng cách cộng đồng gìn giữ và thực hành nghi lễ quanh Sắc thần lại khiến quá khứ tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay.”
Và có lẽ đây cũng là điều tôi nhận ra rõ hơn sau chuyến khảo sát: bảo tồn di sản không chỉ là bảo quản một hiện vật quý, mà còn là giữ được ý nghĩa của hiện vật ấy trong đời sống cộng đồng. Nếu Sắc thần chỉ được cất giữ mà không còn được biết đến, không còn được kể lại và không còn gắn với những sinh hoạt văn hóa của người dân, thì một phần giá trị sống của di sản cũng sẽ dần mất đi.
Đình Bình Nhan đang ở đâu trong câu chuyện di sản của Thành phố?
Trong quá trình tìm hiểu, tôi cũng đặt ra cho mình một câu hỏi: Đình Bình Nhan đang giữ vị trí như thế nào trong hệ thống di tích của Thành phố Hồ Chí Minh?
Theo danh mục kiểm kê di tích lịch sử – văn hóa của Thành phố Hồ Chí Minh mà tôi tìm hiểu, Đình Bình Nhan được ghi nhận trong danh mục kiểm kê, thuộc loại hình di tích lịch sử.
Điều này cũng giúp tôi hiểu rõ hơn một vấn đề mà trước đây tôi chưa thật sự chú ý: kiểm kê và xếp hạng di tích không phải là một.
Vì vậy, tôi không gọi Đình Bình Nhan là di tích cấp Thành phố hay di tích cấp Quốc gia khi chưa có căn cứ về quyết định xếp hạng tương ứng.
Nhưng với tôi, điều đó không làm cho chuyến đi trở nên kém ý nghĩa.
Ngược lại, tôi cảm thấy vinh hạnh khi được tìm hiểu một ngôi đình đang mang trong mình nhiều lớp giá trị: từ lịch sử hình thành vùng đất, tín ngưỡng cộng đồng, lễ Kỳ Yên, dấu ấn cách mạng, tư liệu lịch sử cho đến không gian cảnh quan ven sông Sài Gòn.
Có những giá trị không nhất thiết phải bắt đầu bằng một danh hiệu mới trở nên đáng trân trọng.
Đôi khi, điều quan trọng hơn là cộng đồng vẫn còn nhớ và vẫn còn muốn gìn giữ.
Đình Bình Nhan – nơi ký ức lịch sử được tiếp nối
Không chỉ gắn với tín ngưỡng và sinh hoạt văn hóa, Đình Bình Nhan còn mang giá trị lịch sử cách mạng. Theo tư liệu, đình từng được sử dụng làm căn cứ bí mật, nơi tiếp lương, tiếp tế và cứu thương trong những thời kỳ kháng chiến; năm 2011, đình được vinh danh là “Địa chỉ Đỏ”.
Điều này làm cho ngôi đình trở thành một không gian có nhiều lớp ký ức. Ở đó có ký ức về quá trình hình thành làng, ký ức về tín ngưỡng, về những người từng gắn bó với đình và cả ký ức về những năm tháng đấu tranh của địa phương.
Khi những câu chuyện ấy được kể lại cho người trẻ, di tích không còn là một địa điểm “cũ” cần bảo tồn, mà trở thành một phần của giáo dục truyền thống và đời sống tinh thần cộng đồng.
Người dân mới là những người làm cho di sản tiếp tục sống
Qua tìm hiểu, tôi đặc biệt chú ý đến vai trò của Ban Nghi lễ và những người đang trực tiếp chăm lo cho đình. Ban Nghi lễ có trưởng ban, các phó ban phụ trách những công việc khác nhau, thư ký và các thành viên. Sự tham gia của họ mang tính tự nguyện và xuất phát từ mong muốn cùng nhau gìn giữ những giá trị của đình.
Đây cũng là điều tôi cảm nhận rõ hơn trong chuyến đi. Đóng góp cho một di tích không chỉ được đo bằng tiền bạc. Đó còn là thời gian, công sức, sự quan tâm, việc tham gia nghi lễ, giữ gìn không gian và kể lại những câu chuyện cho người khác.
Chính những điều tưởng như rất bình thường ấy lại tạo nên sức sống cho di sản.
Nếu một ngôi đình chỉ còn được bảo vệ về mặt kiến trúc nhưng cộng đồng không còn quan tâm, không còn thực hành văn hóa và không còn xem đó là một phần của mình, thì giá trị của đình cũng khó có thể được duy trì trọn vẹn.
Giữ Đình Bình Nhan không chỉ là giữ một di tích của quá khứ, mà còn là giữ một không gian để cộng đồng hôm nay gặp gỡ, ghi nhớ và cùng nhau tạo nên những giá trị văn hóa cho ngày mai.
Từ bảo tồn di tích đến xây dựng đời sống cộng đồng
Từ những gì quan sát được, tôi cho rằng việc phát huy giá trị Đình Bình Nhan cần gắn với chính đời sống của cộng đồng Đông Thạnh. Bảo tồn không nên chỉ dừng ở việc sửa chữa hay giữ lại một công trình, mà cần quan tâm đến những câu chuyện, nghi lễ và sự gắn bó của người dân.
Một hướng có thể thực hiện là đưa di sản đến gần hơn với người trẻ thông qua các hoạt động tìm hiểu lịch sử địa phương, tham quan trải nghiệm, kể chuyện về đình hoặc các hoạt động dành cho học sinh, sinh viên.
Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ và số hóa tư liệu cũng có thể được quan tâm. Chẳng hạn, có thể nghiên cứu xây dựng mã QR giới thiệu ngắn gọn về lịch sử đình, sắc phong, nghi lễ, hiện vật và những câu chuyện tiêu biểu. Cách làm này vừa giúp lưu giữ thông tin, vừa tạo ra phương thức tiếp cận gần gũi hơn với thế hệ trẻ.
Ngoài ra, có thể tăng cường sự phối hợp giữa chính quyền địa phương – cộng đồng – trường đại học – các nhóm sinh viên trong những hoạt động nghiên cứu, trải nghiệm, truyền thông và tổ chức các chương trình văn hóa phù hợp.
Đặc biệt, vị trí của đình hướng ra sông Sài Gòn cũng mở ra những khả năng để nghiên cứu việc kết nối giá trị di sản với không gian cảnh quan và các hoạt động văn hóa – du lịch của địa phương. Tuy nhiên, việc phát huy cần được thực hiện phù hợp, tránh để hoạt động du lịch làm mất đi sự trang nghiêm và bản sắc vốn có của đình.
Mục tiêu cuối cùng không phải là biến đình thành một điểm đến đông người bằng mọi giá, mà là làm cho người dân tiếp tục cảm thấy đây là không gian văn hóa của chính cộng đồng mình.
Nhìn từ bờ bao sông Sài Gòn – một cơ hội cho tương lai
Nguồn: Nhóm sinh viên khảo sát thực hiện, 2026.
Có lẽ điều khiến tôi suy nghĩ nhiều nhất sau chuyến đi là vị trí của Đình Bình Nhan trong không gian ven sông Sài Gòn.
Đứng từ khu vực bờ bao, tôi cảm nhận được sự kết nối rất tự nhiên giữa ngôi đình và cảnh quan xung quanh. Một bên là không gian văn hóa với những câu chuyện lịch sử, tín ngưỡng và cộng đồng; một bên là dòng sông và cảnh quan đặc trưng của vùng đất ven sông.
Từ đó, tôi bắt đầu nghĩ đến một câu hỏi khác:
Nếu một ngày Đình Bình Nhan được nhiều người biết đến hơn, liệu có thể kết nối ngôi đình với không gian sông Sài Gòn để hình thành một trải nghiệm văn hóa – cộng đồng đặc trưng của Đông Thạnh hay không?
Theo tôi, đây là một hướng có thể nghiên cứu trong tương lai.
Thành phố Hồ Chí Minh hiện cũng đang quan tâm đến việc phát triển các sản phẩm du lịch đường thủy, du lịch cộng đồng và những không gian văn hóa gắn với sông nước. Trong định hướng đó, Đình Bình Nhan có thể được xem xét như một điểm kết nối giữa văn hóa – lịch sử – cộng đồng – cảnh quan ven sông.
Tôi hình dung một hành trình không quá cầu kỳ:
Bờ bao sông Sài Gòn → Đình Bình Nhan → câu chuyện lịch sử → lễ Kỳ Yên → đời sống cộng đồng Đông Thạnh.
Khi ấy, người đến đây không chỉ nhìn thấy một ngôi đình, mà có thể hiểu được câu chuyện của cả một vùng đất.
Tuy nhiên, tôi nghĩ phát triển du lịch phải đi cùng với sự cẩn trọng. Đình trước hết vẫn là không gian văn hóa và tín ngưỡng của cộng đồng. Vì vậy, việc phát triển cần đặt yếu tố bảo tồn lên trước, tránh thương mại hóa quá mức hoặc làm thay đổi không gian vốn có của đình. Không phải làm cho Đình Bình Nhan trở nên khác đi để thu hút người đến, mà là kể câu chuyện của đình theo một cách khiến người ta muốn tìm hiểu.
Một chuyến đi, một cách nhìn khác về cộng đồng
Sau chuyến khảo sát ngày 25/9/2026, điều tôi nhận được không chỉ là thêm thông tin để hoàn thành đề tài. Quan trọng hơn, tôi có cơ hội nhìn những kiến thức đã học trên lớp bằng một trải nghiệm thực tế.
Trước chuyến đi, tôi thường hiểu “đời sống văn hóa cộng đồng” qua những khái niệm như sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng, lễ hội, di sản hay sự tham gia của người dân. Nhưng khi trực tiếp đến Đình Bình Nhan, lắng nghe câu chuyện từ những người đang gắn bó với đình, tôi mới thấy những khái niệm ấy thực ra rất gần với cuộc sống.
Một buổi lễ có thể là một hoạt động tín ngưỡng, nhưng đồng thời cũng là dịp để mọi người gặp nhau. Một Sắc thần có thể là một hiện vật lịch sử, nhưng đồng thời cũng là ký ức của cộng đồng. Một ngôi đình có thể là một di tích, nhưng đồng thời cũng là nơi con người tìm về với quê hương và những giá trị mà các thế hệ trước để lại.
Chuyến đi cũng giúp tôi hiểu rằng xây dựng đời sống cộng đồng không nhất thiết phải bắt đầu từ những điều quá lớn lao. Đôi khi, nó bắt đầu từ việc giữ cho một không gian văn hóa vẫn có người đến, có người quan tâm, có người kể lại câu chuyện và có người muốn tiếp tục gìn giữ.
Thành phố Hồ Chí Minh. Nguồn: Nhóm Sinh viên khảo sát thực hiện, 2026.
Từ mong muốn của Bác Tám đến một dự định nhỏ của tôi và các bạn trong nhóm
Trong chuyến đi, điều khiến tôi nhớ nhất là mong muốn hoàn thiện Kỷ yếu Đình Bình Nhan.
Từ chia sẻ ấy, tôi bắt đầu nghĩ đến một việc mà bản thân có thể góp sức nếu có cơ hội: xây dựng một mã QR giới thiệu về Đình Bình Nhan.
Tôi hình dung khi một người đến đình, thay vì chỉ nhìn thấy những thông tin ngắn gọn, họ có thể dùng điện thoại quét mã QR và tìm hiểu về lịch sử đình, kiến trúc, lễ Kỳ Yên, các giá trị văn hóa, hình ảnh tư liệu và những câu chuyện được cộng đồng lưu giữ.
Một việc rất nhỏ. Nhưng đôi khi, bảo tồn bắt đầu từ những việc nhỏ như vậy.
Nếu Kỷ yếu là nơi ký ức được lưu giữ bằng những trang viết, thì mã QR có thể là một cách để những ký ức ấy bước ra khỏi trang giấy và đến gần hơn với người trẻ.
Tôi mong rằng, nếu có điều kiện, mình có thể góp một phần nhỏ vào việc đó. Không phải để làm một điều gì quá lớn lao.
Chỉ đơn giản là giúp thêm một người biết Đình Bình Nhan là gì, vì sao nơi này đáng được trân trọng và tại sao cộng đồng vẫn đang gìn giữ nó.
Lời cảm ơn sau một chuyến đi
Tôi muốn gửi lời cảm ơn đến thầy Phạm Văn Luân, người đã hướng dẫn và chỉ đạo để chúng tôi có cơ hội bước ra khỏi giảng đường và tiếp cận với một không gian văn hóa bằng trải nghiệm thực tế.
Nếu không có chuyến đi này, có lẽ tôi vẫn biết Đình Bình Nhan qua những dòng chữ trong tài liệu. Nhưng nhờ chuyến đi, tôi có cơ hội nhìn thấy, lắng nghe và cảm nhận những giá trị ấy bằng một cách gần gũi hơn.
Tôi cũng xin cảm ơn Bác Tám và các cô tại đình vì sự đón tiếp thân tình và những chia sẻ chân thành. Những câu chuyện của mọi người đã giúp tôi hiểu rằng, phía sau một ngôi đình không chỉ là lịch sử được ghi lại trong sách, mà còn có những con người đang âm thầm tiếp nối lịch sử ấy bằng chính sự gắn bó của mình.
Có lẽ, đó là điều đáng quý nhất mà một chuyến đi thực tế có thể mang lại.
Giữ một ngôi đình, giữ một phần ký ức cộng đồng
Trên đường rời Đình Bình Nhan, tôi vẫn nghĩ về câu chuyện mình vừa được nghe.
Một ngôi đình có thể đã đi qua hàng trăm năm.
Con người có thể thay đổi.
Thời gian có thể làm cho cảnh vật khác đi.
Nhưng nếu vẫn còn người nhớ, còn người kể và còn người muốn giữ gìn, thì những giá trị ấy vẫn có thể tiếp tục sống.
Đình Bình Nhan đối với tôi sau chuyến đi không còn đơn thuần là một địa điểm khảo sát phục vụ cho môn học.
Đó là nơi giúp tôi hiểu rằng di sản không chỉ thuộc về quá khứ. Di sản còn thuộc về hiện tại, bởi chính con người hôm nay đang quyết định cách nó được gìn giữ. Và di sản cũng thuộc về tương lai, bởi những gì chúng ta làm hôm nay sẽ quyết định thế hệ sau còn có cơ hội biết, hiểu và yêu quý những giá trị ấy hay không.
Tôi chợt nghĩ, có lẽ giữ một ngôi đình chưa bao giờ chỉ là giữ một mái ngói, một bức tường hay một không gian thờ tự.
Giữ một ngôi đình là giữ lại một nơi để con người nhớ mình đã đến từ đâu.
Giữ lại một nơi để những câu chuyện của người đi trước không bị lãng quên.
Giữ lại một nơi để cộng đồng hôm nay vẫn có thể gặp nhau.
Và giữ lại một nơi để thế hệ mai sau có thể đứng đó, nhìn về quá khứ và hiểu rằng trước mình đã từng có những con người yêu quê hương theo một cách rất giản dị: bằng cách ở lại, gìn giữ và truyền lại.
Với tôi, đó chính là ý nghĩa sâu sắc nhất của chuyến khảo sát Đình Bình Nhan.
Giữ một ngôi đình – cũng là giữ một phần ký ức của cộng đồng.
Sinh viên: Ka Yến
Khoa Di sản và Văn hóa Dân tộc
Trường Đại học Văn hóa TP. Hồ Chí Minh
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Ban Quản lý Đình Bình Nhan. (2026). Dữ liệu phỏng vấn Ban Quản lý Đình Bình Nhan, tài liệu phóng vấn thực địa ngày 25/09/2026.
2. Cán bộ địa phương xã Đông Thạnh. (2026). Dữ liệu phỏng vấn về công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị Đình Bình Nhan, tài liệu phỏng vấn thực địa ngày 25/09/2026.
3. Nhóm sinh viên khảo sát. (2026). Tư liệu khảo sát tại Đình Bình Nhan, xã Đông Thạnh, huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 25/09/2026.
4. Quốc Hội. (2024). Luật Di sản Văn hóa số 45/2024/QH15 ngày 23/11/2024. Cổng thông tin điện tử Chính phủ, truy cập ngày 25/09/2026.
5. Trần Ngọc Thêm. (2024). Cơ sở văn hóa Việt Nam. Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội.
