Trong chuyến đi thực tế tại Bình Mỹ – Củ Chi, Võ đường Đất Thép là một trong những điểm đến để lại cho tôi nhiều ấn tượng. Trước khi đến đây, tôi hình dung Võ đường chủ yếu là nơi tập luyện võ thuật. Nhưng khi trực tiếp quan sát không gian, gặp gỡ Võ sư, các Võ sinh và tìm hiểu những hoạt động đang được duy trì tại đây, tôi nhận ra Võ đường còn là một không gian văn hóa sống, nơi tinh thần Thượng Võ, lòng tôn kính đối với người đi trước và ý thức truyền dạy cho thế hệ trẻ được thể hiện rất rõ.
Ấn tượng đầu tiên của tôi là không gian Võ đường mang nét gần gũi nhưng trang nghiêm. Từ cổng vào, cách bài trí, các cờ hiệu, hình ảnh lưu niệm cho đến khu vực sinh hoạt đều gợi lên bản sắc riêng của một võ đường gắn với vùng đất Củ Chi. Tên gọi “Đất Thép” khiến tôi liên tưởng ngay đến truyền thống kiên cường của vùng đất này, đồng thời làm cho chuyến tham quan không chỉ dừng ở việc xem một nơi luyện võ mà còn trở thành dịp để cảm nhận rõ hơn mối liên hệ giữa võ thuật với lịch sử và văn hóa địa phương.
Tôi đặc biệt chú ý đến không gian thờ Tổ. Qua đó, tôi cảm nhận rõ tinh thần tôn sư trọng đạo và sự trân trọng đối với những thế hệ đi trước. Đây là điều khiến tôi thấy Võ cổ truyền không chỉ được truyền bằng các động tác, bài quyền hay kỹ thuật chiến đấu, mà còn được truyền bằng đạo lý, kỷ luật và cách ứng xử. Những giá trị ấy chính là phần làm nên chiều sâu văn hóa của võ thuật truyền thống.
Khi quan sát các loại binh khí và dụng cụ võ thuật, tôi càng thấy rõ sự phong phú của Võ cổ truyền. Mỗi hiện vật không chỉ phục vụ cho việc luyện tập mà còn gợi mở câu chuyện về kỹ thuật, kinh nghiệm và quá trình trao truyền giữa các thế hệ. Đối với một sinh viên ngành Quản lý văn hóa, những hình ảnh này giúp tôi hiểu cụ thể hơn bảo tồn một giá trị văn hóa không có nghĩa là chỉ cất giữ hiện vật, mà quan trọng hơn là tạo điều kiện để giá trị đó tiếp tục được thực hành trong đời sống.
Hình ảnh khiến tôi nhớ nhất là các Võ sinh nhỏ tuổi trong bộ võ phục. Nhìn các em ngồi ngay ngắn, tham gia sinh hoạt và luyện tập, tôi cảm nhận được sự tiếp nối giữa các thế hệ. Nếu không có người dạy, người học và môi trường thực hành thường xuyên thì những giá trị truyền thống rất dễ bị mai một. Chính sự hiện diện của các em làm cho khái niệm “bảo tồn và phát huy” mà tôi thường gặp trong bài học trở nên gần gũi và dễ hiểu hơn rất nhiều.
Được trực tiếp theo dõi hoạt động giao lưu và trình diễn cũng là một trải nghiệm thú vị. Không khí tại Võ đường cho tôi cảm giác vừa nghiêm túc, kỷ luật, vừa gần gũi. Qua từng hoạt động, tôi nhận thấy võ thuật có khả năng kết nối con người, tạo sự tự tin và khơi dậy niềm tự hào về truyền thống. Đây cũng là cách đưa văn hóa đến với người trẻ một cách sinh động hơn so với việc chỉ tiếp nhận qua sách vở.
Đối với riêng tôi, chuyến đi còn có một ý nghĩa đặc biệt vì tôi đang thực hiện đề tài nghiên cứu cấp Trường liên quan đến Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực. Trong quá trình giao lưu tại Võ đường Đất Thép, tôi có dịp gặp gỡ một người được giới thiệu là hậu duệ đời thứ ba bên nội của ông Nguyễn Trung Trực. Cuộc gặp diễn ra khá bất ngờ nhưng khiến tôi rất ấn tượng, bởi nhân vật lịch sử mà tôi đang dành nhiều thời gian tìm hiểu qua tài liệu bỗng trở nên gần hơn thông qua câu chuyện về gia đình và sự tiếp nối của các thế hệ.
Khoảnh khắc ấy khiến tôi cảm nhận rõ hơn giá trị của chuyến đi thực tế đối với người làm nghiên cứu. Có những điều nếu chỉ ngồi đọc tài liệu sẽ rất khó gặp được. Một chuyến đi có thể đem lại hình ảnh, câu chuyện, đầu mối tư liệu và cả những câu hỏi mới cho đề tài. Với thông tin liên quan đến gia hệ, tôi hiểu rằng cần tiếp tục tìm hiểu và kiểm chứng bằng những nguồn tư liệu phù hợp trước khi sử dụng như một dữ kiện khoa học. Nhưng đối với cảm nhận cá nhân, đây vẫn là một kỷ niệm rất đáng nhớ trong hành trình nghiên cứu về Nguyễn Trung Trực của tôi.
Sau chuyến đi, điều tôi nhận được không chỉ là một bộ ảnh hay thêm một điểm khảo sát, mà còn là cách nhìn cụ thể hơn về vai trò của cộng đồng trong việc gìn giữ văn hóa. Võ đường Đất Thép cho tôi thấy rằng di sản và truyền thống chỉ thật sự có sức sống khi có con người tiếp tục thực hành, truyền dạy và tạo ra sự gắn kết giữa các thế hệ. Đồng thời, cuộc gặp gỡ có liên hệ với đề tài Nguyễn Trung Trực cũng nhắc tôi rằng nghiên cứu văn hóa – lịch sử cần bước ra khỏi trang sách để đến với cộng đồng và lắng nghe những câu chuyện đang tồn tại trong đời sống.
Khép lại chuyến đi, tôi cảm thấy vui vì vừa có thêm một trải nghiệm thực tế, vừa thu nhận được những điều có ích cho việc học và quá trình thực hiện đề tài nghiên cứu cấp Trường. Võ đường Đất Thép đối với tôi không chỉ là một điểm tham quan trong hành trình Bình Mỹ – Củ Chi, mà còn là nơi giúp tôi cảm nhận rõ hơn tinh thần thượng võ, sự trao truyền văn hóa và giá trị của những cuộc gặp gỡ thực địa. Đây sẽ là một trong những kỷ niệm đáng nhớ trong quãng thời gian học tập và nghiên cứu của tôi.
Đại diện nhóm tác giả, GS.Shimizu Masaaki, ĐH Osaka, Nhật Bản tặng sách quý cho Võ đường đất thép
Võ đường đất thép thamgia các hoạt động sáng tạo cộng đồng của xã Bình Mỹ
Võ đường đất thép thamgia các hoạt động sáng tạo cộng đồng của xã Bình Mỹ
(Bài: HTH; Ảnh CTV và tư liệu STT Bến Tre)
