Lễ giỗ Tổ Sân khấu được diễn ra hằng năm vào ngày 12/8 ÂL, đây là dịp đặc biệt đối với những người làm, học trong lĩnh vực nghệ thuật. Giỗ Tổ Sân khấu là dịp để các thế hệ sau tưởng nhớ, ghi công các bậc tiền nhân đi trước, những người đã có công khai sáng, phát triển sân khấu, nghệ thuật. Đồng thời là ngày để các thế hệ sau tiếp tục gìn giữ, phát huy giá trị truyền thống của ngành nghề và trân trọng hơn về nghề nghiệp mà bản thân mình đang theo đuổi.
Vào ngày 11/8 ÂL, tại trường Đại học Văn hoá TP. Hồ Chí Minh đã tổ chức ngày giỗ Tổ Sân khấu với sự có mặt của các thầy cô là giảng viên của Khoa Quản lý văn hoá, nghệ thuật nói riêng và giáo viên trường nói chung, bên cạnh đó có sự góp mặt của NSƯT Bảo Trí & Minh Tuyết, NS Ngọc Lan, dv Tiến Luật,… và cùng với đó là sự góp mặt của những cựu sinh viên, học viên của trường. Bên cạnh việc gặp gỡ của những người làm nghề, mà đây còn là dịp để các bạn trẻ sinh viên được tham dự, hiểu rõ hơn về ngày giỗ Tổ Sân khấu và nhắc nhở trách nhiệm phải gìn giữ, kế thừa những giá trị văn hoá truyền thống đã được lưu truyền qua bao thế hệ.
Đây là lần thứ 2 bản thân em được tham dự lễ giỗ Tổ Sân khấu và bản thân em có một thắc mắc là: ai là người Tổ của nghề sân khấu?
Bản thân em cũng đã tìm được câu trả lời từ câu hỏi đó. Trong nghề sân khấu vẫn thường nhắc đến 3 vị tổ nghề sân khấu hay còn gọi là tam vị thánh tổ. Theo truyền dạy của những người trong nghề sân khấu thì tam vị thánh tổ của nghệ thuật sân khấu gồm có: Tiên Sư: khai sáng ra nghề sân khấu; Tổ Sư: Nối tiếp và lưu truyền nghề; Thánh Sư: soạn tuồng. Và nếu nói về Tổ sân khấu thì rất nhiều người được xem là Tổ sân khấu bởi vì lĩnh vực sân khấu có rất nhiều nghề nhỏ nên mỗi nghề nhỏ sẽ có các vị Tổ nghề khác nhau. Và tên gọi Tổ nghiệp sân khấu được xem là tiếng gọi chung cho ngành nghệ thuật sân khấu.
Tại trường buổi lễ được diễn ra với 2 hình thức chính là Đại bái và Dâng hương. Không khí trang nghiêm bao trùm cả hội trường, những nén nhang chính là sự biết ơn của thế hệ mai sau dâng lên cho các bậc tiền nhân đi trước thể hiện một sự biết ơn dành cho những người có công lao khai sinh ra, phát triển nghệ thuật sân khấu. Mỗi câu nói vang lên chính là những lời hứa, một nỗi niềm, mong muốn một năm thuận lợi, sự nghiệp thăng tiến.
Ngày Giỗ Tổ Sân khấu có nhiều nghi thức mang ý nghĩa tâm linh, văn hóa và nghề nghiệp. Mỗi nghi thức thể hiện một cách khác nhau lòng thành kính đối với Tổ nghề và sự trân trọng nghệ thuật. Nghi thức dâng hương đầu tiên thể hiện sự tưởng niệm, lòng biết ơn đối với những người đã có công sáng lập, truyền dạy và phát triển nghệ thuật sân khấu. Nghi thức dâng lễ vật: các lễ vật là trái cây, hoa, và các vật phẩm khác được chuẩn bị tỉ mỉ thể hiện tấm lòng thành kính của thế hệ sau đối với các bậc tiền nhân đi trước. Nghi thức khấn nguyện để bài tỏ tâm tư, mong muốn có một năm thuận lợi trong công việc. Nghi thức đọc văn tế, tưởng niệm nhằm gợi lại công ơn của các bậc tiền nhân đã khai sáng ra nghề sân khấu và ngầm nhắc nhở người làm nghề phải giữ gìn đạo đức nghề nghiệp.Và cuối cùng là thụ lộc một nghi thức xin lộc từ Tổ nghề với một mong muốn những điều tốt đẹp sẽ đến với những người làm nghề.
Qua ngày giỗ Tổ em em cảm nhận sâu sắc rằng nghệ thuật sân khấu không đơn thuần là một nghề biểu diễn để mang đến niềm vui cho khán giả. Đằng sau mỗi tiết mục, mỗi vai diễn là sự lao động, rèn luyện, sáng tạo và cả tình yêu nghề của rất nhiều nghệ sĩ, diễn viên, đạo diễn, nhạc công và những người đứng phía sau sân khấu. Vì vậy, việc tưởng nhớ và tri ân tiền nhân cũng chính là cách nhắc nhở thế hệ hôm nay phải biết giữ gìn những giá trị nghệ thuật truyền thống.
Điều để lại trong em nhiều cảm xúc nhất là tinh thần biết ơn. Có những giá trị nghệ thuật được gìn giữ qua nhiều thế hệ nhờ sự tận tâm của những người đi trước. Vì thế, mỗi người trẻ khi bước vào con đường nghệ thuật cần có lòng kính trọng với nghề, sự nghiêm túc trong học tập và ý thức gìn giữ những giá trị tốt đẹp mà cha ông đã trao truyền.
Điều để lại trong em nhiều cảm xúc nhất là tinh thần biết ơn. Có những giá trị nghệ thuật được gìn giữ qua nhiều thế hệ nhờ sự tận tâm của những người đi trước. Vì thế, mỗi người trẻ khi bước vào con đường nghệ thuật cần có lòng kính trọng với nghề, sự nghiêm túc trong học tập và ý thức gìn giữ những giá trị tốt đẹp mà cha ông đã trao truyền. Đối với một sinh viên ngành Quản lý văn hóa, nghệ thuật, ngày Giỗ Tổ Sân khấu còn giúp em nhận thức rõ hơn về trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị nghệ thuật dân tộc. Người trẻ không chỉ cần tiếp nhận những loại hình nghệ thuật mới mà còn cần tìm hiểu, trân trọng và góp phần đưa nghệ thuật truyền thống đến gần hơn với công chúng hiện đại bằng những hình thức phù hợp.
Ngày Giỗ Tổ Sân khấu không chỉ là ngày để nhớ về những người đã đặt nền móng cho nghệ thuật, mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm của những người đang tiếp nối. Với em, đó là dịp để thêm yêu nghệ thuật, trân trọng nghề và tự nhắc mình phải không ngừng học hỏi, sáng tạo để góp một phần nhỏ bé vào việc gìn giữ và phát triển đời sống văn hóa, nghệ thuật của dân tộc.
Sinh viên Lâm Huỳnh Minh Thư.
Khoa Quản lý văn hóa, nghệ thuật trường Đại học Văn hoá TP. Hồ Chí Minh.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Giỗ Tổ sân khấu: Giữ lửa nghề, kết nối khán giả 22/09/2026(Chínhsách&cuộcsống) https://chinhsachcuocsong.vnanet.vn/gio-to-san-khau-giu-lua-nghe-ket-noi-khan-gia/96770.html
[2] Giỗ Tổ sân khấu: Nguồn gốc, ý nghĩa 04/06/2024. https://luatminhkhue.vn/gio-to-nghe-san-khau.aspx
[3] Khoa Quản lý văn hoá, nghệ thuật – Giỗ Tổ nghề SânkhấuViệtNam. https://www.facebook.com/share/p/1Dm15mgEnX/?mibextid=wwXIfr
[4] Hộ trợ bởi chat GPT 1.2026.258
