Sáng ngày 26/9/2026, tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG-HCM, Khoa Địa lý – Đô thị đã tổ chức thành công Hội thảo khoa học quốc tế với chủ đề “Không gian văn hóa và bản sắc đô thị Việt Nam: Từ truyền thống đến hiện đại”. Sự kiện quy tụ đông đảo các chuyên gia, nhà khoa học uy tín đến từ Hàn Quốc, Trung Quốc, Indonesia cùng các giảng viên và sinh viên.
Hội thảo tập trung thảo luận sâu sắc về bài toán cân bằng giữa phát triển đô thị hiện đại, xanh, bền vững với việc gìn giữ bản sắc và sự liên tục văn hóa trong bối cảnh toàn cầu hóa. Điểm nhấn đặc biệt tại sự kiện năm nay là việc đưa các giá trị di sản sống và thương hiệu lâu đời vào quy hoạch không gian đô thị, trong đó Nước mắm Liên Thành được nhắc đến như một điển hình tiêu biểu cho sự gắn kết bền chặt giữa lịch sử, tinh thần khởi nghiệp bản địa và không gian văn hóa TP.HCM.
Khơi nguồn ký ức đô thị từ những giá trị di sản sống
Trải qua hơn ba thế kỷ phát triển, TP.HCM đã kiến tạo nên một không gian văn hóa đô thị đặc trưng, hòa quyện giữa truyền thống và hiện đại. Trong các phiên thảo luận chuyên đề, giới chuyên gia nhấn mạnh rằng việc xây dựng bản sắc đô thị không thể tách rời khỏi các giá trị cốt lõi bồi tụ từ lịch sử.
Nổi bật trong bức tranh ấy là câu chuyện về Nước mắm Liên Thành – thương hiệu lịch sử gắn bó mật thiết với Phong trào Duy Tân, tinh thần khởi nghiệp bản địa và quá trình hiện đại hóa của Việt Nam từ đầu thế kỷ 20. Không chỉ dừng lại ở một sản phẩm thương mại truyền thống xuất thân từ cộng đồng miền biển, Liên Thành đã vượt lên vai trò thông thường để trở thành một biểu tượng của lòng tự cường dân tộc và ký ức lịch sử gắn liền với hành trình của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Trong không gian văn hóa đô thị của Thành phố, câu chuyện về Liên Thành được kết nối hài hòa với các địa danh lịch sử quan trọng như Bến Nhà Rồng, dệt nên một mạng lưới ký ức đô thị đặc sắc. Các chuyên gia đánh giá, những giá trị hữu hình, vô hình và tri thức bản địa gửi gắm trong thương hiệu Liên Thành chính là nguồn lực quý giá cho các ngành công nghiệp văn hóa, du lịch văn hóa và kinh tế sáng tạo hiện nay.
Định hướng tương lai: Đưa di sản vào quy hoạch đô thị bền vững
Phát biểu tại hội thảo, TS. Lê Thanh Hòa, Trưởng khoa Địa lý – Đô thị, đã đề xuất tích hợp “lớp bản sắc đô thị” vào quy hoạch TP.HCM sau sáp nhập. Theo đó, việc nhận diện và bảo tồn các giá trị văn hóa, lịch sử cần được tiến hành song song với các mục tiêu kinh tế và môi trường.
Trường hợp của Nước mắm Liên Thành là minh chứng rõ nét cho thấy các “tự sự di sản sống” có thể đóng góp tích cực vào việc tái sản xuất bản sắc đô thị. Việc bảo tồn các thương hiệu và không gian mang tính di sản không chỉ giúp giữ gìn “hồn cốt” thành phố trước làn sóng đô thị hóa mạnh mẽ, mà còn tạo động lực phát triển các mô hình kinh tế sáng tạo, đưa TP.HCM trở thành một đô thị mang đậm dấu ấn văn hóa, sáng tạo và phát triển bền vững trong kỷ nguyên hội nhập toàn cầu.
Một số hình ảnh giảng viên, sinh viên trường ĐH Văn hóa tại Nhà triển lãm Nước mắm Liên Thành số 243 Bến Vân Đồn.
HÀNH TRÌNH HƠN MỘT THẾ KỶ CỦA NƯỚC MẮM LIÊN THÀNH
Khởi nguồn từ sứ mệnh Duy Tân (1906): 6 sĩ phu yêu nước tại Bình Thuận đã sáng lập Liên Thành Thương Quán để “hậu dân sinh”, gắn liền với tên gọi thành hoa sen và biểu tượng voi đỏ thức tỉnh dân tộc.
Gắn bó với lịch sử dân tộc: Năm 1911, Liên Thành từng hỗ trợ Chủ tịch Hồ Chí Minh (khi ấy là văn hào Nguyễn Tất Thành) trong hành trình ra đi tìm đường cứu nước, đồng hành cùng nhiều phong trào cách mạng lớn của đất nước.
Giữ gìn hồn cốt xưa: Năm 1979, thương hiệu được hiến cho Nhà nước với điều kiện giữ nguyên tên và bàn thờ 6 cụ tổ. Đến nay, Liên Thành vẫn tiếp tục sứ mệnh chắt lọc tinh hoa để lưu giữ tinh thần dân tộc trong từng giọt nước mắm.
2. Trải nghiệm thực tế & Thông tin tham quan: Nhà trưng bày Nước mắm Liên Thành: Tọa lạc tại ngôi nhà cổ 105 tuổi, lưu giữ di sản 120 năm. Địa chỉ: 243, Bến Vân Đồn, phường Vĩnh Hội, TP.HCM. Giờ đón khách: Thứ Hai – Thứ Bảy (Sáng: 9h – 11h | Chiều: 13h30 – 16h) — Vào cửa miễn phí (Đăng ký tham quan tại Fanpage Nước mắm Liên Thành). Khám phá các điểm đến di sản miễn phí khác tại TP.HCM: > * Chợ Bến Thành: Trung tâm mua sắm với hơn 1.400 sạp hàng và ẩm thực Nam Bộ. Bưu điện Trung tâm Sài Gòn: Kiến trúc cổ hơn 130 năm với mái vòm tinh xảo. Nhà thờ Đức Bà: Kiệt tác kiến trúc Công giáo La Mã bằng gạch nung đỏ Marseille. Chùa Ngọc Hoàng: Kiến trúc Trung Hoa cổ từ thế kỷ 20 với hơn 300 pho tượng tinh xảo. Nhà thờ Tân Định: Khánh thành năm 1876, nổi bật với sắc hồng pastel và kiến trúc Gothic.
Bảo Ngọc- Nguồn ảnh: Thanh Tuyền, Sáng tạo Trẻ Bến Tre và Cty Liên Thành
