Hình 1: Hội đồng tuyển chọn quyền lực Cuộc thi – nơi giao thoa giữa chuyên môn kiến trúc, văn hóa và cộng đồng.
Nguồn: Trần Thanh Toàn, ngày 22/8/2026
Sau gần hai tháng phát động, khảo sát thực địa và tiếp nhận các phương án thiết kế, Cuộc thi Thiết kế ý tưởng Lăng Cả Cọp tại Bình Khương Thôn (làng cũ thời xưa), nay thuộc xã Châu Hòa, tỉnh Vĩnh Long, đã bước vào giai đoạn chấm giải. Giai đoạn này là dấu mốc quan trọng trong hành trình hiện thực hóa ý tưởng phục dựng Lăng Cả Cọp – một không gian tín ngưỡng dân gian gắn với ký ức khai hoang, mở cõi và đời sống văn hóa của cư dân Nam Bộ. Cuộc thi do Ban vận động xây dựng Lăng Cả Cọp tổ chức, với mong muốn tìm kiếm phương án kiến trúc phù hợp, vừa kế thừa giá trị truyền thống, vừa đáp ứng yêu cầu về độ bền vững, cảnh quan và khả năng trở thành một điểm nhấn văn hóa của địa phương khẳng định và tôn vinh tín ngưỡng thờ Ông Cộ/ Hổ Nam Bộ, khắc ghi bài học tri ân tiền nhân.
Hình 2: Khảo sát thực địa vào ngày 08 – 09/07/2026 trong khuôn khổ Cuộc thi.
Nguồn: Ban tổ chức, ngày 08-09/7/2026
Theo kế hoạch, cuộc thi được phát động ngày 26/06/2026, tổ chức khảo sát thực địa ngày 08 – 09/07/2026, tiếp nhận tác phẩm đến hết ngày 15/08/2026 và tiến hành chấm giải từ 17 – 28/08/2026.
Trong chuyến khảo sát thực địa tại Bình Khương Thôn, gần 20 kiến trúc sư, nhà thiết kế, giảng viên và sinh viên Trường Cao đẳng Kiến trúc – Xây dựng TP. Hồ Chí Minh đã trực tiếp tìm hiểu không gian, cảnh quan, hiện trạng khu vực Lăng Cả Cọp và lắng nghe những câu chuyện dân gian được lưu truyền tại địa phương. Chuyến điền dã không chỉ cung cấp dữ liệu cho các tác giả tham dự cuộc thi mà còn giúp những người làm thiết kế hiểu sâu hơn về lớp trầm tích văn hóa phía sau công trình. Qua câu chuyện về Ông Cả Cọp do KS. Nguyễn Văn Đồng, Trưởng Ban vận động, Trưởng Ban Tổ chức cuộc thi và Chủ trang trại Bình Khương Thôn, chia sẻ, các tác giả có thêm cơ sở để tiếp cận Lăng Cả Cọp không đơn thuần như một bài toán kiến trúc mà như một không gian lưu giữ ký ức cộng đồng. Từ những câu chuyện được kể lại, những dấu tích còn hiện hữu và không gian miệt vườn Nam Bộ, các tác giả đã hình thành những cách tiếp cận khác nhau đối với yêu cầu thiết kế Lăng Cả Cọp.
Hình 3: Hội đồng tuyển chọn thảo luận về các sản phẩm dự thi.
Nguồn: Trần Thanh Toàn, ngày 22/8/2026
Tham gia Hội đồng tuyển chọn Cuộc thi thiết kế Lăng Cả Cọp là các chuyên gia thuộc nhiều lĩnh vực liên quan, gồm: Chủ tịch hội đồng. KS. Nguyễn Văn Đồng – Nhà đầu tư Cuộc thi; Ông Trần Huy Bình – Điêu khắc gia; KTS. Trần Tế Hùng; TS. Phạm Văn Luân – Giảng viên chính, Khoa Quản lý Văn hóa, Nghệ thuật, Trường Đại học Văn hóa TP. Hồ Chí Minh; KS. Trần Văn Minh; KS. Lê Xuân Quang; ThS.KTS. Ngô Anh Vũ – Phó Viện trưởng, Viện Quy hoạch Xây dựng TP. Hồ Chí Minh cùng Thư ký Hội đồng do KTS. Thiều Lê Dũng đảm nhiệm.
Với việc thành lập một Hội đồng tuyển chọn gồm các chuyên gia hàng đầu về kiến trúc, quy hoạch, điêu khắc và văn hóa cho thấy cuộc thi không đặt trọng tâm đơn thuần vào hình thức công trình mà hướng tới phương án đồng thời giải quyết nhiều yêu cầu: phù hợp với câu chuyện tiếp biến văn hóa – sáng tạo xoay quanh câu chuyện Lăng Cả Cọp, hài hòa với cảnh quan Bình Khương Thôn theo tư tưởng “thuận thiên” của KTS bậc thầy – Huỳnh Tấn Phát, có tính khả thi về kết cấu và vật liệu, đồng thời thể hiện được tinh thần truyền thống trong một công trình hướng tới tương lai.
Hình 4: Sinh viên Trần Thanh Toàn (tác giả bài viết) phỏng vấn ThS.KTS. Ngô Anh Vũ
Nguồn: TS. Phạm Văn Luân, ngày 22/8/2026
Trao đổi tại cuộc họp Hội đồng tuyển chọn, ThS.KTS. Ngô Anh Vũ cho biết: … nhìn tổng thể, các phương án dự thi có sự đa dạng khá rõ, có thể nhận diện thành ba nhóm: nhóm thiên về truyền thống, nhóm có ý tưởng phá cách, đột phá và nhóm kết hợp giữa tư duy mới với các yếu tố truyền thống. Sự đa dạng này cho thấy các tác giả đã có những cách tiếp cận khác nhau nhưng vẫn bám sát yêu cầu của đề bài. Đặc biệt, từ góc nhìn chuyên môn, nghiên cứu văn hóa và lịch sử của di tích là yếu tố quan trọng để một phương án thiết kế không chỉ đẹp về hình thức mà còn thể hiện được câu chuyện mà công trình muốn truyền tải.
Theo thể lệ cuộc thi, các tác phẩm phải thể hiện được ý tưởng quảng bá hình ảnh địa phương, những giá trị văn hóa truyền thống gắn với sự tích Ông Cả Cọp; đồng thời bảo đảm tính bền vững, tạo sự gắn kết với không gian miệt vườn xung quanh và hình thành điểm nhấn cảnh quan cho khu vực. Cuộc thi đã thu hút các tác giả thuộc nhiều nhóm khác nhau, từ kiến trúc sư, giảng viên đến sinh viên. Đáng chú ý, ngay sau khi cuộc thi phát động đã có kiến trúc sư trẻ người Bến Tre (thành viên nhóm Sáng tạo Trẻ Bến Tre) đang học tập tại Bắc Kinh, Trung Quốc đăng ký tham gia. Sự tham gia của các tác giả ở nhiều thế hệ cho thấy sức hút của cuộc thi đặc biệt này xuất phát từ nhu cầu thực tế của cộng đồng. Lăng Cả Cọp, vì vậy, không chỉ là đối tượng của một cuộc thi thiết kế mà còn trở thành điểm gặp gỡ giữa ký ức địa phương, nghiên cứu văn hóa và tư duy kiến trúc đương đại.
Sau quá trình chấm giải, Hội đồng tuyển chọn đã thảo luận và công bố kết quả cuộc thi với các tác phẩm đạt như sau:
| 
|
Hình 5: Giải Nhất: Tác phẩm số 09 – tác giả Phan Nguyễn Mạnh Tân, trị giá giải thưởng 35 triệu đồng
Nguồn: Ban tổ chức, 08/2026
Theo ThS.KTS. Ngô Anh Vũ, trong quá trình đánh giá, ông lựa chọn tác phẩm số 09 vì phương án này tạo được sự kết nối khá rõ giữa câu chuyện của di tích Ông Cả Cọp với hình thức và không gian kiến trúc. Theo ông, phần thuyết minh của phương án đã kể được câu chuyện di tích, đồng thời hình ảnh hóa được sự tích Ông Cả Cọp thông qua các yếu tố biểu trưng trong công trình. Phương án cũng xử lý tương đối hài hòa giữa khu vực hiện hữu và phần không gian có khả năng phát triển trong tương lai. Bên cạnh ý tưởng, khả năng diễn họa và trình bày của tác phẩm cũng giúp làm nổi bật điều mà tác giả muốn truyền tải – một yếu tố mà theo ông, không phải phương án nào cũng thể hiện được đầy đủ.
Hình 6: Giải Nhì đồng hạng: Tác phẩm số 07 – Nhóm tác giả sinh viên lớp 6103CK-K24, Trường Cao đẳng Kiến trúc – Xây dựng TP. Hồ Chí Minh, gồm Huỳnh Mỹ Hằng, Võ Nhã Trúc, Trần Thị Bích Ngọc và Nguyễn Đình Minh, trị giá giải thưởng 05 triệu đồng.
Nguồn: Ban tổ chức, 08/2026
Hình 7: Giải Nhì đồng hạng: Tác phẩm số 04 – Nhóm tác giả Đinh Quang Thọ và Vũ Xuân Thao, trị giá giải thưởng 05 triệu đồng.
Nguồn: Ban tổ chức, 08/2026
Bên cạnh đó, theo thông tin của Ban Tổ chức, mỗi tác phẩm tham dự cuộc thi được hỗ trợ 01 triệu đồng. Các tác phẩm tham dự cuộc thi là những gợi mở có giá trị cho quá trình nghiên cứu, lựa chọn phương án và định hướng triển khai xây dựng Lăng Cả Cọp trong tương lai.
Hình 8: ThS.KTS. Ngô Anh Vũ tại buổi chấm thi.
Nguồn: Trần Thanh Toàn, ngày 22/8/2026
Từ góc độ chuyên môn, ThS.KTS. Ngô Anh Vũ cũng cho rằng kinh nghiệm quan trọng đối với các cuộc thi tương tự là người tham dự cần đầu tư nghiêm túc cả về tư duy lẫn cảm xúc cho tác phẩm; đặc biệt phải khảo sát hiện trạng thật kỹ để tránh tạo ra một công trình lạc lõng với địa phương. Việc tìm hiểu đầy đủ văn hóa, lịch sử cũng giúp người thiết kế lột tả đúng yêu cầu của đề bài. Bên cạnh đó, một phương án dự thi cần có yếu tố mới và sáng tạo; nếu chỉ dừng ở việc triển khai một ý tưởng có sẵn thì chưa thể hiện đầy đủ tinh thần của một cuộc thi thiết kế.
Hình 9: TS. Phạm Văn Luân bày tỏ quan điểm “Một công trình kiến trúc nhưng trước hết phải là một không gian của ký ức”.
Nguồn: Trần Thanh Toàn, ngày 22/8/2026
Điểm đặc biệt của cuộc thi nằm ở chỗ, phía sau yêu cầu về kiến trúc là một câu chuyện văn hóa đã được cộng đồng gìn giữ trong thời gian dài. Theo TS. Phạm Văn Luân, người đã tiếp cận ý tưởng phục dựng Lăng Cả Cọp và nghiên cứu tín ngưỡng thờ Cọp tại Châu Bình từ năm 2011, cuộc thi là một sự kiện văn hóa, học thuật, kiến trúc và tín ngưỡng dân gian đặc biệt, xuất phát từ cộng đồng và khởi phát từ tâm nguyện của người dân. Từ ngày đầu tiên Ban Tổ chức cuộc thi làm việc rất khoa học, tính lan tỏa rộng mạnh ra cả ngoài nước… đây là điều mà các cuộc thi tương tự cấp thành phố, cấp các trường ĐH có thể chưa sánh được! Phát biểu trao đổi cùng Hội đồng tuyển chọn đã nhấn mạnh và bày tỏ mong muốn nhận được sự quan tâm vào cuộc, đồng hành cùng Ban tổ chức cuộc thi từ giai đoạn cuối này và hiện thực hóa ước nguyện của chủ đầu tư từ ngành Văn hóa, các tổ chức đoàn thể, các trường học, cộng đồng doanh nghiệp… cùng chung sức để tỉnh Vĩnh Long và Nam Bộ sớm có một “tượng đài” ngưỡng vọng, tri ân “Cả Cọp” độc đáo của cả nước!
Hình 10: Tượng Ông Cả Cọp, xã Châu Hòa, tỉnh Vĩnh Long.
Nguồn: Ban tổ chức, ngày 08/7/2026
Tín ngưỡng thờ Cọp là một bộ phận của đời sống tín ngưỡng dân gian Nam Bộ, gắn với quá trình cư dân khai hoang, mở đất trong điều kiện tự nhiên còn nhiều hiểm nguy. Trong không gian ấy, hình tượng Ông Cả Cọp vừa mang màu sắc linh thiêng, vừa phản ánh cách người xưa ứng xử với tự nhiên và gửi gắm mong ước về sự bình an cho cộng đồng. Vì vậy, phục dựng Lăng Cả Cọp không chỉ là dựng lại một công trình vật chất. Đó còn là quá trình làm sống lại một phần ký ức của vùng đất, gìn giữ câu chuyện của cha ông và tạo ra một không gian giúp các thế hệ sau có thể tiếp tục nhận diện, trải nghiệm và kể lại câu chuyện ấy.
| 
|
Hình 11: KS. Nguyễn Văn Đồng – Nhà đầu tư dự án, Chủ tịch Hội đồng tuyển chọn tâm huyết với Cuộc thi.
Nguồn: Trần Thanh Toàn, ngày 22/8/2026
Theo KS. Nguyễn Văn Đồng, mục tiêu chính phục dựng Lăng Cả Cọp không hẳn đặt đến chuyện đón khách du lịch. Từ ý tưởng đến những nỗ lực gần 20 năm qua chủ yếu dựa vào khả năng của cá nhân, sự đồng hành của bạn bè và các mạnh thường quân; khi có thêm kinh phí hoặc nhận được sự ủng hộ của chính quyền dự án sẽ tiếp tục được triển khai như mong muốn. Nếu trong tương lai Lăng Cả Cọp trở thành một điểm đến và đón khách du lịch, thì đấy cũng là điều đáng mừng, nhưng mục tiêu cốt lõi vẫn là khôi phục, xây dựng và lưu lại nét văn hóa của người Việt trong quá trình đi khai hoang, mở đất.
Ông cho biết, ý tưởng phục dựng xuất phát từ chính đặc điểm lịch sử của Bình Khương – nơi được ông nhìn nhận là vùng khẩn hoang cuối cùng của người Việt. Dù có bề dày về quá trình khai hoang nhưng Bình Khương từng rất nghèo, đến mức gần như không còn một công trình văn hóa nào lưu lại dấu tích của quá trình ấy. Chính vì vậy, việc phục dựng Lăng Cả Cọp được kỳ vọng sẽ góp phần lưu lại dấu vết của thời kỳ người Việt khai hoang, đồng thời giúp câu chuyện văn hóa – ký ức lịch sử của một vùng đất đặc biệt – Bình Khương thôn không bị mất đi theo thời gian.
Hình 12: Bảng Công nhận đạt giải Cuộc thi
Nguồn: Ban tổ chức, ngày 26/8/2026
Cuộc thi Thiết kế ý tưởng Lăng Cả Cọp cho thấy khi một sáng kiến bảo tồn văn hóa xuất phát từ cộng đồng và nhận được sự đồng hành của giới chuyên môn, một ký ức tưởng như đã nằm lại trong quá khứ vẫn có thể được đánh thức bằng những cách thức mới. Từ câu chuyện dân gian về Ông Cả Cọp, từ những dấu tích của Bình Khương Thôn và từ tâm nguyện kéo dài suốt 15 năm của những người tâm huyết với công cuộc phục dựng Lăng, cuộc thi đã mở ra một không gian đối thoại giữa quá khứ và hiện tại, giữa văn hóa và kiến trúc, giữa cộng đồng và những người làm nghề. Giá trị lớn nhất của cuộc thi có lẽ không chỉ nằm ở một tác phẩm được chọn để triển khai, mà còn ở việc nhiều người đã cùng nhau tìm về câu chuyện của một vùng đất, lắng nghe ký ức của cộng đồng và đặt câu hỏi: Làm thế nào để một công trình được xây dựng hôm nay vẫn có thể kể được câu chuyện của cha ông cho ngày mai?
Theo kế hoạch của Ban Tổ chức, kết quả cuộc thi và lễ công bố, trao giải dự kiến được tổ chức vào ngày 05/09/2026. Chúng tôi sẽ tiếp tục cập nhật hành trình phục dựng Lăng Cả Cọp và những hoạt động tiếp theo của Ban vận động xây dựng Lăng trong thời gian tới.
Ở góc độ phát triển văn hóa, mô hình Cuộc thi Thiết kế ý tưởng Lăng Cả Cọp cũng cho thấy sự phù hợp với tinh thần của Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Nghị quyết xác định văn hóa là nền tảng, nguồn lực nội sinh và động lực quan trọng của phát triển đất nước; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu khơi thông nguồn lực xã hội, phát huy vai trò chủ thể của nhân dân, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống gắn với sáng tạo trong bối cảnh mới. Từ góc nhìn này, cuộc thi Lăng Cả Cọp có thể được xem như một mô hình thực hành sinh động của việc lấy cộng đồng làm điểm khởi đầu, lấy di sản và ký ức văn hóa làm nguồn lực sáng tạo, lấy chuyên môn kiến trúc – quy hoạch – văn hóa làm nền tảng và lấy sự chung tay của xã hội làm động lực hiện thực hóa. Đáng chú ý, cuộc thi không chỉ hướng đến việc tạo ra một phương án kiến trúc, mà còn mở ra quá trình huy động trí tuệ của kiến trúc sư, nhà nghiên cứu, giảng viên, sinh viên và cộng đồng để cùng chuyển hóa một câu chuyện dân gian thành một không gian văn hóa có khả năng tồn tại lâu dài. Đây cũng là hướng tiếp cận phù hợp với yêu cầu đưa các giá trị văn hóa từ ký ức và di sản trở thành những sản phẩm, không gian và trải nghiệm cụ thể, có sức sống trong đời sống đương đại. Nếu được tiếp tục triển khai theo hướng này, Lăng Cả Cọp không chỉ là một công trình phục dựng, mà còn có thể trở thành một mô hình kết nối giữa bảo tồn di sản – sáng tạo văn hóa – giáo dục cộng đồng – phát triển không gian văn hóa địa phương, qua đó góp phần để câu chuyện Bình Khương Thôn được tiếp tục kể lại bằng ngôn ngữ của thời đại hôm nay.
Mọi thông tin, ý kiến đóng góp, tư liệu và sự đồng hành dành cho Cuộc thi Thiết kế ý tưởng Lăng Cả Cọp và hành trình phục dựng Lăng Cả Cọp, quý cơ quan, tổ chức, cá nhân vui lòng liên hệ ông Thiều Lê Dũng, điện thoại (zalo): 0903.878.778 để cùng đóng góp tư liệu, ý tưởng và nguồn lực cho quá trình gìn giữ, phục dựng và lan tỏa giá trị văn hóa của Bình Khương Thôn.
Sinh viên Trần Thanh Toàn
Trường Đại học Văn hóa TP. HCM
Nhóm Sáng tạo trẻ Bến Tre
